Kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı kreş ve gündüz bakımevlerinde yeni bir dönem başlıyor. Resmî Gazete'de yayımlanan "Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa Göre Açılacak Kreş ve Gündüz Bakımevleri Hakkında Yönetmelik" ile bu tesislerde sıfır tolerans ilkesi getirildi. Yönetmelik, çocukların fiziksel ve psikolojik güvenliğini merkeze alırken, personel yeterliliği, fiziki koşullar ve denetim mekanizmalarında köklü değişiklikler içeriyor. Düzenleme kapsamında, mevcut kreşlerin bir yıl içinde yeni şartlara uyum sağlaması zorunlu hale gelirken, aykırı durumlarda idari para cezaları ve faaliyet durdurma yaptırımları uygulanacak.
Personel standartları ve güvenlik önlemleri
Yönetmelik, kamu kreşlerinde çalışacak personelin eğitim seviyesi ve sertifikasyon şartlarını yeniden tanımlıyor. Artık her kreşte en az bir psikolog ve bir çocuk gelişim uzmanı bulunması zorunlu. Ayrıca, personel sayısı çocuk başına düşen orana göre belirlenecek: 0-36 ay grubunda her 5 çocuğa bir, 37-66 ay grubunda her 10 çocuğa bir bakıcı düşecek şekilde düzenleme yapıldı. Güvenlik kameraları tüm ortak alanlarda zorunlu hale getirilirken, kayıtlar en az 30 gün saklanacak. Acil durum planları ve tatbikatlar yılda en az iki kez yapılacak. Ailelerin çocuklarını her an izleyebilmesi için dijital platform kurulması da öngörülüyor.
Denetimler ve yaptırımlar
Yeni yönetmelikle birlikte denetimlerin sıklığı artırıldı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, kreşleri yılda en az bir kez habersiz denetleyecek. Denetimlerde eksiklik tespit edilen kurumlara 30 gün süre tanınacak, süre sonunda durum düzeltilmezse faaliyet durdurma ve para cezası uygulanacak. Ayrıca, çocuklara yönelik her türlü ihmal veya istismar durumunda sıfır tolerans ilkesi geçerli olacak; sorumlular hakkında derhal adli süreç başlatılacak. Yönetmelik, şikayet mekanizmalarını da güçlendirerek, ailelerin doğrudan bakanlığa ihbarda bulunabileceği bir telefon hattı ve online platform kurulmasını öngörüyor.
Fiziki koşullar ve hijyen standartları
Kreşlerin fiziki yapısına dair detaylı standartlar getirildi. Oda büyüklükleri, havalandırma, aydınlatma, oyun alanları ve uyku odaları için metrekare şartları belirlendi. Bahçe ve açık alan kullanımı zorunlu hale getirilirken, her çocuğa en az 3 metrekare açık alan düşmesi gerekiyor. Hijyen koşulları da sıkılaştırıldı; günlük temizlik takvimleri, oyuncak dezenfeksiyonu ve mutfak hijyeni için standart prosedürler oluşturuldu. Ayrıca, gıda güvenliği kapsamında, menülerin bir diyetisyen tarafından hazırlanması ve alerjen bilgilerinin ailelerle paylaşılması zorunlu hale getirildi.
Yeni düzenleme, kamu kreşlerinde verilen hizmetin kalitesini artırmayı ve çocukların güvenliğini en üst düzeye çıkarmayı hedefliyor. Uzmanlar, bu adımın özel sektöre de örnek teşkil edebileceğini ve Türkiye'de erken çocukluk bakımı standardını yükselteceğini belirtiyor. Öte yandan, mevcut kreşlerin bir yıl içinde uyum sağlaması gereken bu kapsamlı değişikliklerin, özellikle küçük ölçekli kamu kurumları için maliyet ve personel temini açısından zorluklar yaratabileceği ifade ediliyor. Bakanlık, bu süreçte rehberlik ve destek hizmetleri sunacağını, ayrıca geçiş döneminde esneklik sağlanacağını duyurdu.
