Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle kreşlerde ve gündüz bakımevlerinde çocukların gelişimi ve güvenliğini riske atan standart dışı uygulamalara son vermek adına ilk kez ortak ve bütüncül bir düzenlemeyi hayata geçirdiklerini bildirdi. Yeni düzenleme, özel kreş ve gündüz bakımevlerinde fiziksel koşullar, personel nitelikleri, eğitim programları ve hijyen standartlarını kapsayan kapsamlı bir çerçeve sunuyor. Bakanlık, bu adımla çocukların güvenliği ve gelişimini önceleyen bir sistem kurmayı hedefliyor.
Yönetmelik neleri değiştiriyor?
Resmi Gazete'de yayımlanan "Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esaslarına Dair Yönetmelik" ile daha önce her ilde farklılık gösteren uygulamalar yerini ulusal standartlara bırakıyor. Yeni düzenleme, fiziki mekanların büyüklüğü, oyun alanlarının niteliği, uyku odalarının düzenlenmesi, mutfak ve yemek hizmetlerinde uyulması gereken kurallar, yangın güvenliği ve acil durum planları gibi konularda asgari koşulları belirliyor. Ayrıca, çalışan personelin en az lise mezunu olması, pedagojik formasyon veya çocuk gelişimi alanında eğitim almış olması gibi şartlar aranıyor. Bakan Göktaş, yönetmelikle denetim mekanizmalarının da güçlendirildiğini, ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere yönelik cezaların artırıldığını belirtti.
Çocukların gelişimi için bütüncül yaklaşım
Yeni yönetmelik, kreş ve bakımevlerinde uygulanacak eğitim programlarına da standart getiriyor. Artık tüm kurumlar, Milli Eğitim Bakanlığı müfredatına uygun, çocukların yaş ve gelişim düzeylerine hitap eden, oyun temelli ve keşfedici öğrenmeyi destekleyen programlar uygulamak zorunda. Ayrıca, beslenme saatlerinde sağlıklı ve dengeli menüler sunulması, özel diyet veya alerjisi olan çocuklar için ayrı düzenlemeler yapılması şart koşuluyor. Bakan Göktaş, daha önce bazı kreşlerde görülen hijyen eksikliği, yetersiz personel sayısı veya fiziksel güvenlik riskleri gibi sorunların bu düzenleme ile ortadan kalkacağını ifade etti.
Uzmanlar: Adım geç kalınmış ama doğru
Çocuk gelişimi uzmanları, kreşlerde standartlaşmanın çocukların güvenliği açısından kritik olduğunu belirtiyor. Pedagojik bir yaklaşımla değerlendirildiğinde, özellikle 0-6 yaş arası çocukların bakım ve eğitiminde tutarlılığın ve kalitenin korunması gerektiğini vurguluyorlar. Ancak uzmanlar, düzenlemenin uygulanmasının titizlikle takip edilmesi gerektiğini, denetimlerin yeterli sayıda müfettişle yapılmasının önemli olduğunu ekliyor. Bazı sivil toplum kuruluşları, standartların sektördeki maliyet artışını dengelemek için küçük işletmelere yönelik destekleyici politikaların da devreye sokulmasını öneriyor.
Yönetmelik sektörde nasıl karşılandı?
Özel kreş ve bakımevi işletmecileri, düzenlemenin sektörel bir çerçeve oluşturduğunu ve kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçeceğini düşünüyor. Özellikle büyük şehirlerde faaliyet gösteren kurumlar, bu standartların halihazırda çoğunu karşıladıklarını belirtirken, küçük ölçekli işletmeler yeni yükümlülükler konusunda süre talep ediyor. Bakan Göktaş, geçiş sürecinin yönetmelikte belirtilen takvim çerçevesinde işleyeceğini, uyum sağlayamayan işletmelere yaptırım uygulanacağını ancak kademeli bir geçiş öngörüldüğünü ifade etti.
Bu düzenleme, Türkiye'de erken çocukluk bakım ve eğitimi alanında atılan en kapsamlı adımlardan biri olarak kayıtlara geçti. Sektör temsilcileri, uzun vadede bu standartların çocukların akademik ve sosyal gelişimine olumlu yansıyacağını, ailelerin de güvenle tercih yapmasını sağlayacağını belirtiyor. Şeffaf bir denetim mekanizması ile birlikte, bu yönetmelik kreş seçiminde yaşanan belirsizlikleri azaltacak gibi görünüyor.
