Türkiye'de internet alışverişlerinde kullanılan fiziksel kredi kartı bilgilerinin paylaşımı tarihe karışıyor. Bankacılık sektörü ve siber güvenlik uzmanlarının ortak çalışmasıyla hayata geçirilen yeni düzenleme, kart bilgilerinin üçüncü taraflarla paylaşılmasını engelleyerek dolandırıcılık vakalarını azaltmayı hedefliyor. Uygulamanın 2025 yılı itibarıyla tüm bankalar için zorunlu hale gelmesi planlanıyor.
Yeni sistem nasıl işleyecek?
Yeni düzenlemeyle birlikte, tüketiciler internet alışverişlerinde kart numarası, son kullanma tarihi ve CVV gibi hassas bilgileri doğrudan siteye girmek yerine, bankaların geliştirdiği güvenli ödeme ara yüzlerini kullanacak. Tokenizasyon adı verilen bu yöntemde, her işlem için tek kullanımlık sanal bir kart numarası oluşturuluyor. Bu sayede, kullanıcının gerçek kart bilgileri satıcıya ulaşmıyor. Sistem, hem mobil bankacılık uygulamaları hem de doğrudan bankaların web siteleri üzerinden çalışacak.
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, 2024 yılında Türkiye'de internetten yapılan kartlı ödeme işlemlerinin hacmi 2,5 trilyon lirayı aştı. Ancak bu büyüklük, siber suçlular için de cazip bir hedef oluşturuyor. 2023 yılında e-ticaret sitelerine yönelik kimlik avı saldırılarında yüzde 40 artış yaşanırken, kredi kartı dolandırıcılığı vakaları 1,2 milyar lirayı buldu.
Siyasi irade ve düzenleme süreci
Hazine ve Maliye Bakanlığı, konuya ilişkin çalışmalarını hızlandırdı. Edinilen bilgiye göre, bakanlık bünyesinde oluşturulan özel bir komisyon, bankalar, e-ticaret platformları ve tüketici derneklerinin görüşlerini alarak bir yol haritası belirledi. Yeni düzenlemenin, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemi, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Kanunu'nda yapılacak değişikliklerle hayata geçirilmesi bekleniyor.
AK Parti Grup Başkanvekili Mehmet Muş, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Vatandaşlarımızın mağduriyetini önlemek ve siber suçlarla mücadelede önemli bir adım atıyoruz. Fiziksel kart bilgilerinin internet ortamında dolaşmasının önüne geçecek bu düzenleme, Türkiye'yi bu alanda dünyada öncü ülkelerden biri haline getirecek" dedi.
Ana muhalefet partisi CHP ise düzenlemenin yetersiz olduğunu savunuyor. CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Faik Öztrak, "Kart bilgilerinin paylaşılmaması önemli ama yeterli değil. Tüketicilerin olası mağduriyetlerinde hızlı tazmin mekanizmaları da kurulmalı. Ayrıca, tüm bankaların aynı anda sisteme geçmesi sağlanmalı" ifadelerini kullandı.
Uzun vadeli etkiler ve değerlendirme
Yeni sistemin, e-ticaret sektöründe güven artışına yol açması bekleniyor. Tokenizasyon altyapısı, sadece kredi kartları için değil, banka kartları ve ön ödemeli kartlar için de uygulanabilecek. Uzmanlar, bu adımın dijital ödeme sistemlerinin daha da yaygınlaşmasına katkı sağlayacağını belirtiyor. Ancak altyapı maliyetlerinin bankalar tarafından karşılanacak olması, küçük ölçekli bankalar için zorluk oluşturabilir. Bununla birlikte, teknolojik dönüşümün bir parçası olan bu hamle, Türkiye'nin siber güvenlik alanındaki uluslararası sıralamadaki yerini iyileştirebilir.
