Balkan ülkesi Kosova'da 9 Şubat 2025 Pazar günü yapılan erken genel seçimlerde, mevcut Başbakan Albin Kurti liderliğindeki Kendin Karar Al Hareketi (Vetevendosje) birinci parti olarak çıktı. Resmi olmayan sonuçlara göre Vetevendosje oyların yüzde 42'sini alırken, ana muhalefetteki Kosova Demokratik Partisi (PDK) yüzde 25, Kosova için İttifak (AAK) yüzde 11 ve Sırp Azınlık Listesi yüzde 5 civarında oy aldı. Ancak hiçbir partinin tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamaması, ülkede süregelen siyasi krizin sona erip ermeyeceği sorusunu gündeme getirdi.
Seçim sonuçları ve hükümet kurma süreci
Kosova Meclisi'nde 120 sandalye bulunuyor ve bir partinin tek başına iktidar olabilmesi için en az 61 milletvekili çıkarması gerekiyor. Vetevendosje'nin yaklaşık 47-48 sandalye kazanması beklenirken, koalisyon ortağı arayışına girmesi kaçınılmaz görünüyor. Kosova Demokratik Partisi'nin 28-29, Kosova için İttifak'ın 12-13, Sırp Listesi'nin ise 10 sandalye elde etmesi öngörülüyor. Seçimlerin ardından Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani'nin hükümeti kurma görevini en büyük partiye vermesi bekleniyor. Kurti'nin, mecliste güvenoyu alabilmek için Sırp azınlık partileri veya muhalefetteki küçük partilerle müzakere masasına oturması gerekebilir.
Siyasi krizin arka planı
Kosova'da siyasi kriz, 2024 yılının ortalarında başlamıştı. Başbakan Kurti'nin Sırbistan sınırındaki gerilimi artıran politikaları ve kuzeydeki Sırp belediyelerinde yaşanan gerginlikler, ülkedeki siyasi atmosferi germişti. Ayrıca, Kosova Meclisi'nde kabul edilen bazı yasaların anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi, hükümetin iş yapma kabiliyetini zayıflatmıştı. Muhalefet partileri, Kurti'yi otoriterleşmekle ve diyalogdan kaçınmakla suçlarken, Vetevendosje destekçileri ise partinin bağımsızlık yanlısı duruşunun Kosova'nın egemenliğini güçlendirdiğini savunuyor. Seçimlerin erken yapılması, mecliste hükümetin düşürülmesi ve ardından hükümet kurulamaması sonucu kararlaştırılmıştı.
Kosova, 2008'de Sırbistan'dan tek taraflı bağımsızlığını ilan eden ve 100'den fazla ülke tarafından tanınan bir Balkan ülkesi. Ancak Sırbistan ve birkaç AB üyesi ülke bağımsızlığını tanımıyor. Ülke içinde etnik Sırp azınlık ile Arnavut çoğunluk arasındaki gerilimler, uluslararası toplumun da yakından izlediği bir mesele. Kurti'nin Sırbistan'a karşı sert söylemi, ABD ve Avrupa Birliği tarafından zaman zaman eleştirilse de, Vetevendosje'nin tabanı arasında popülerliğini koruyor.
Seçim sonuçları, Kosova'nın Avrupa-Atlantik entegrasyon sürecini de etkileyecek. AB arabuluculuğundaki Belgrad-Priştine diyalogu, Sırbistan ile ilişkilerin normalleşmesi için kritik öneme sahip. Kurti, diyalog koşullarını Kosova'nın egemenliğine aykırı bulduğu için eleştirilmişti. Seçimlerden sonra bu konuda nasıl bir yol izleneceği merak ediliyor.
Analistler, Vetevendosje'nin seçimi kazanmasına rağmen, siyasi krizin tam anlamıyla sona ermediğini belirtiyor. Koalisyon görüşmelerinin uzaması veya başarısız olması halinde, ülke yeniden seçime gidebilir. Ayrıca, Kosova'nın karşı karşıya olduğu ekonomik zorluklar, yüksek işsizlik ve yolsuzluk algısı, yeni hükümetin öncelikleri arasında yer alacak. Kurti'nin bu sorunlara çözüm üretip üretemeyeceği, önümüzdeki dönemde Kosova siyasetinin seyrini belirleyecek.
