Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), kaza mağdurlarının kişisel verilerini hukuka aykırı şekilde elde ederek tazminat vaadinde bulunan hasar danışmanlık şirketlerine yönelik önemli bir karar aldı. Yeni düzenlemeyle, kaza tutanaklarındaki bilgileri izinsiz kullanan ve mağdurlara 'tazminat alma vaadi' ile ulaşan firmalar ağır para cezaları ve idari yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. KVKK, bu tür uygulamaların kişisel verilerin korunması kanununa açıkça aykırı olduğunu vurguladı.
Kazanın hemen ardından gelen telefonlar
Trafik kazası geçiren birçok kişi, kazadan kısa süre sonra tanımadıkları numaralardan 'tazminat hakkınız var' veya 'ücretsiz hukuki danışmanlık' gibi ifadelerle arandıklarını belirtiyor. Bu aramaların kaynağı genellikle hasar danışmanlık şirketleri oluyor. Söz konusu firmalar, kaza tespit tutanaklarındaki isim, telefon, adres gibi kişisel verileri temin ederek mağdurlarla iletişime geçiyor. Oysa bu verilerin üçüncü kişilerle paylaşılması, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na (KVKK) göre suç teşkil ediyor.
KVKK'dan caydırıcı karar
KVKK, yaptığı incelemeler sonucunda hasar danışmanlık şirketlerinin kaza tutanaklarındaki kişisel verileri hukuka aykırı şekilde işlediğini tespit etti. Kurul, bu firmaların veri sorumlusu sıfatıyla hareket ettiğini ancak gerekli açık rızayı almadan ticari amaçla veri kullandıklarını belirtti. Alınan karara göre, bu tür ihlallerin tespiti halinde firmalara 2024 yılı için geçerli olan idari para cezaları uygulanacak. Ayrıca, ihlalin ağırlığına göre faaliyet durdurma veya veri işleme yasağı gibi ek yaptırımlar da gündeme gelebilecek.
Mağdurlara uyarı
Yetkililer, kaza geçiren vatandaşları bu tür telefon aramalarına karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyor. Kişisel verilerinizi hukuka aykırı şekilde elde eden ve tazminat vaadiyle sizi arayan kişilere itibar etmeyin. Resmi tazminat süreçleri sigorta şirketleri ve avukatlar aracılığıyla yürütülür. KVKK'ya şikayette bulunarak mağduriyetinizi giderebilirsiniz.
Yaptırımlar neler?
KVKK'nun belirlediği yaptırımlar arasında 50 bin TL'den 2 milyon TL'ye kadar idari para cezası, veri işleme faaliyetlerinin geçici olarak durdurulması ve ihlalin kamuoyuna duyurulması yer alıyor. Ayrıca, kişisel verileri hukuka aykırı olarak elde eden ve kullanan kişiler hakkında Türk Ceza Kanunu'na göre adli işlem de yapılabilecek. Hasar danışmanlık şirketleri, bu kararla birlikte iş modellerini yeniden gözden geçirmek zorunda kalacak.
Bağımsız değerlendirme
KVKK'nun bu kararı, kişisel verilerin korunması alanında önemli bir caydırıcılık sağlaması açısından kıymetli. Ancak denetim mekanizmalarının etkinliği ve cezaların uygulanabilirliği, kararın başarısını belirleyecek. Vatandaşların da bilinçlenmesi ve haklarını bilmesi, bu tür ihlallerin azalmasında kritik rol oynayacak.
