Kırgızistan Sivil Havacılık Devlet Kurumu, 7 Temmuz'da Bişkek-Oş seferini yapmaya hazırlanan TezJet havayolunun uçuş lisansını iptal etti. Kurumdan yapılan açıklamada, lisans iptalinin, uçağın kalkış öncesinde pistte meydana gelen kaza sonrası alındığı belirtildi. Olayda ölen ya da yaralanan olmazken, uçakta maddi hasar oluştu. Lisans iptali, havayolunun tüm tarifeli ve tarifesiz uçuşlarını durdurdu. TezJet yetkilileri henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Kaza anı ve müdahale süreci
Bişkek Manas Uluslararası Havalimanı'nda meydana gelen olayda, TezJet'e ait BAE 146 tipi yolcu uçağı, kalkış için pistte ilerlerken fren sisteminde arıza nedeniyle kontrolden çıkarak pist dışına çıktı. Uçakta bulunan 84 yolcu ve 5 mürettebat, acil durum prosedürleri kapsamında tahliye edildi. Olay yerine sevk edilen itfaiye ve sağlık ekipleri, herhangi bir yangın veya yaralanma olmadığını raporladı. Kaza sonrası havalimanı kısa süreliğine uçuşlara kapatıldı, ancak birkaç saat içinde normal işleyişe döndü. Sivil Havacılık Kurumu, kazanın nedenine ilişkin teknik inceleme başlattı.
TezJet'in operasyonları ve sektördeki yeri
Özel bir havayolu şirketi olan TezJet, 2015 yılında kurulmuş ve Kırgızistan'da iç hatlarda Bişkek, Oş, Celal-Abad ve batı bölgelerine seferler düzenliyordu. Şirket, düşük bütçeli taşımacılık modeliyle özellikle yurt dışında yaşayan Kırgız işçilerin yoğun kullandığı güzergahlarda hizmet veriyordu. Lisans iptali, ülke havacılık sektöründe şok etkisi yarattı, zira TezJet pazarın yaklaşık %15'ini elinde tutuyordu. Uzmanlar, bu kararın diğer havayollarına olan güveni sarsabileceği gibi, kısa vadede bilet fiyatlarında artışa neden olabileceğini belirtiyor. Kaza ve lisans iptali, Kırgızistan'ın havacılık güvenliği standartlarını yeniden tartışmaya açtı.
Geçmişteki benzer olaylar ve düzenleyici adımlar
Kırgızistan Sivil Havacılık Kurumu, daha önce de güvenlik ihlalleri nedeniyle birkaç küçük havayolunun lisansını askıya almıştı. 2019'da bir başka özel şirket, bakım eksiklikleri nedeniyle altı ay süreyle uçuştan men edilmişti. Kurum, son dönemde ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü) denetimlerinde de eleştirilen emniyet zaafiyetlerini gidermek için daha sıkı tedbirler alıyor. TezJet olayı, bu çabaların bir parçası olarak yorumlanıyor. Havacılık analistleri, lisans iptalinin şirketin iflasına yol açabileceğini ancak düzenleyicinin kamu güvenliğini öncelediğini vurguluyor. Yolcu hakları dernekleri ise mağdur yolcuların alternatif taşıyıcılarla seyahat edebilmesi için geçici çözümler talep ediyor.
Kırgızistan'ın havacılık sektörü, bu tür olayların ardından daha sağlam bir denetim mekanizmasına kavuşmayı bekliyor. TezJet'in akıbeti ise önümüzdeki haftalardaki soruşturma sonucuna bağlı. Şirket, lisansının iptaline itiraz edebileceğini duyururken, sivil havacılık otoritesi kararında ısrarcı görünüyor. Uzmanlar, bu gelişmenin Orta Asya havacılık güvenliği standartlarına yönelik bir uyarı niteliği taşıdığını ifade ediyor.
