Türkiye'nin önemli kiraz üretim merkezlerinden Isparta'nın Uluborlu ilçesinde üretici Murat Çerçilli, artan girdi maliyetleri ve düşük alım fiyatları nedeniyle kiraz üretiminin sürdürülemez hale geldiğini belirterek, "Böyle giderse ağaçlarımızı köklemek zorunda kalacağız" dedi.
Maliyetler karşılanamıyor
Çerçilli, bu yıl kirazda rekoltenin iyi olduğunu ancak üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını söyledi. Gübre, ilaç, mazot ve işçilik giderlerinin geçen yıla göre yüzde 50 arttığını aktaran Çerçilli, “Kirazın kilosu tarlada 10-15 liraya satılıyor. Oysa bir kilo kirazın maliyeti en az 8 lira. Neredeyse sıfır kâr. Hal böyle olunca üretici ister istemez başka ürünlere yöneliyor” diye konuştu.
Köklü sorunlar
Bölgede 40 dönüm arazide kiraz üretimi yapan Çerçilli, sorunun sadece fiyatla ilgili olmadığını, aynı zamanda pazarlama ve destekleme politikalarının da yetersiz kaldığını ifade etti. “Tarım Kredi Kooperatifleri’nin alım fiyatları düşük, özel sektör de fırsatçılık yapıyor. Devletin müdahale etmesi lazım” dedi. Çerçilli, kiraz ağaçlarını söküp elma veya ceviz gibi daha kârlı ürünlere yönelmeyi düşündüğünü, ancak bunun uzun vadeli bir yatırım olduğunu ve krediye ihtiyacı olduğunu söyledi.
Bölge ekonomisi tehlikede
Uluborlu Ziraat Odası Başkanı Mustafa Kaya, bölgenin en önemli geçim kaynağının kiraz olduğunu hatırlatarak, “Üretici mağdur. Eğer bu gidişat değişmezse, önümüzdeki yıllarda ciddi bir üretim düşüşü yaşanır. Bu da hem bölge ekonomisini hem de ihracatımızı olumsuz etkiler” dedi. Kaya, Tarım Bakanlığı'na seslenerek, kiraza stratejik ürün statüsü verilmesini ve üreticiye doğrudan destek sağlanmasını talep etti.
Alternatif arayışları
Bazı üreticiler ise kirazı işleyerek katma değerli ürünlere dönüştürmenin yollarını arıyor. Isparta'da kiraz reçeli, kurutulmuş kiraz ve kiraz suyu gibi ürünlerle pazarda farklılaşma çabaları var. Ancak bu girişimlerin yeterli olmadığı, devlet desteği olmadan sürdürülebilir olmadığı belirtiliyor.
Kiraz üreticisinin bu çığlığı, Türkiye tarımının yapısal sorunlarını bir kez daha gündeme getirdi. Artan maliyetler, düşük fiyatlar ve yetersiz destekler, birçok çiftçiyi üretimden vazgeçme noktasına getirdi. Uzmanlar, tarım politikalarının yeniden gözden geçirilmesi ve çiftçinin korunması gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde, kiraz ve benzeri ürünlerde dışa bağımlılık artabilir.
