Kentsel dönüşüm sürecinde evlerini yenileyen hak sahiplerine verilen kira desteği, Aralık 2024'ten bu yana güncellenmeyerek piyasa koşullarının oldukça gerisinde kaldı. 20 aylık süreçte enflasyonun yüzde 47'yi aşmasına rağmen sabit kalan destek tutarı, özellikle büyükşehirlerde barınma maliyetini karşılamaktan uzak. Vatandaşlar, devletin bu desteği piyasa koşullarına göre revize etmesini beklerken, uzmanlar da acil adım atılması gerektiğini vurguluyor.
Kira Desteği Ne Kadar, Neden Yetersiz?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından kentsel dönüşüm uygulamaları kapsamında hak sahiplerine ödenen kira desteği, Aralık 2024'te belirlenen seviyesinde sabit kaldı. Bu tutar, İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerdeki ortalama kira bedellerinin çok altında. Örneğin İstanbul'da bir evin ortalama kira bedeli 25 bin TL'yi bulurken, verilen destek bu rakamın ancak üçte birine denk geliyor. Piyasa koşullarındaki hızlı artış ve enflasyon, vatandaşların kira desteği ile barınma ihtiyaçlarını karşılamasını imkânsız hale getiriyor.
Vatandaşın Tepkisi ve Talepleri
Kentsel dönüşüm mağdurları, destek tutarının güncellenmemesini "büyük bir haksızlık" olarak nitelendiriyor. İstanbul'da yaşayan ve evi dönüşüme giren Ahmet Yılmaz, "Evimiz yıkılalı 18 ay oldu. Devlet bize aylık 8 bin TL kira desteği veriyor, ama biz şu an 22 bin TL'ye iki odalı bir evde oturuyoruz. Aradaki farkı kendi cebimizden karşılıyoruz, bu çok zor" diye konuştu. Ankara'da ise emekli bir vatandaş olan Fatma Demir, "20 aydır verilen rakam aynı. Faturalar, market fiyatları arttı; ama kira desteği sanki bu enflasyon hiç yaşanmamış gibi sabit. Bakanlık yetkilileri bizi duysun, bir an önce bu destek güncellensin" ifadelerini kullandı.
Uzmanlardan Çağrı: Enflasyon Farkı Uygulanmalı
Gayrimenkul ve şehircilik uzmanları, kira desteğinin enflasyon oranına endekslenmesi gerektiğini belirtiyor. Türkiye Emlak Müşavirleri Federasyonu Başkanı Hacı Ali Taylan, "Kira desteği, kentsel dönüşümün en kritik ayaklarından biridir. Eğer bu destek piyasa koşullarına göre güncellenmezse, ne yazık ki vatandaşların dönüşüme olan inancı azalır ve projeler sekteye uğrar. Devlet, enflasyon farkını da ekleyerek yeni bir düzenleme yapmalı" dedi. Aynı zamanda kentsel dönüşümde hak sahiplerinin mağduriyetini dile getiren sivil toplum kuruluşları da destek tutarının en azından yıllık enflasyon oranında artırılması için imza kampanyası başlattı.
Bakanlıktan Açıklama Bekleniyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak kulislerde, bakanlığın 2025 yılı içinde kira desteği miktarını güncelleyebileceği konuşuluyor. Öte yandan, TBMM'de kentsel dönüşümle ilgili komisyon çalışmaları devam ediyor; muhalefet partileri konuyu gündeme getirmek için hazırlık yapıyor. Vatandaşlar ise yetkililerden somut bir adım bekliyor.
Bağımsız Değerlendirme
Kentsel dönüşümde kira desteğinin güncellenmemesi, yalnızca bir maddi kayıp değil; aynı zamanda sosyal bir yaradır. 1999 Marmara depreminden bu yana sürekli gündemde olan kentsel dönüşüm, ancak vatandaşın güvenini kazanarak başarıya ulaşabilir. Bugün sabit kalan kira desteği, yarın dönüşüme olan inancı sarsabilir. Devletin, enflasyon karşısında eriyen bu desteği yeniden düzenlemesi, hem vatandaşın mağduriyetini giderecek hem de kentsel dönüşümün hızını artıracaktır. Unutulmamalıdır ki; güvenli yapılarda yaşamak bir lüks değil, temel bir haktır ve bu hak, ancak devlet desteğiyle anlam kazanır.
