Tokat'ın Almus ilçesinde yaşayan 72 yaşındaki Şehriban Öztürk, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığı şüphesiyle kaldırıldığı Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde yaşamını yitirdi. Öztürk'ün ölümüyle birlikte, bu yıl Türkiye'de KKKA hastalığı şüphesiyle tedavi görürken hayatını kaybedenlerin sayısı 11'e ulaştı. Yetkililer, özellikle kırsal alanlarda yaşayan vatandaşları kene ısırıklarına karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyor.
KKKA Hastalığı ve Belirtileri
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, keneler tarafından bulaştırılan ve ölümcül olabilen viral bir enfeksiyon hastalığıdır. Hastalık, genellikle kene ısırmasından sonra 1-3 gün içinde aniden başlayan ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, halsizlik ve mide bulantısı gibi belirtilerle kendini gösterir. İleri vakalarda ise karın ve göğüs bölgesinde kanamalar, karaciğer ve böbrek yetmezliği görülebilir. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, KKKA'nın kuluçka süresi 1 ila 13 gün arasında değişmektedir ve erken teşhis hayati önem taşımaktadır.
Öztürk'ün tedavi gördüğü Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nden yapılan açıklamada, hastanın yoğun bakım ünitesinde tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadığı belirtildi. Hastane yetkilileri, KKKA vakalarının özellikle kene popülasyonunun yoğun olduğu ilkbahar ve yaz aylarında arttığına dikkat çekti.
Uzmanlar Uyarıyor: Keneye Karşı Alınması Gereken Önlemler
Sağlık Bakanlığı, kene ısırmasına karşı vatandaşların aşağıdaki önlemleri almasını öneriyor:
- Kırsal alanlarda, tarlada, bağ-bahçede çalışırken veya piknik yaparken açık renkli, uzun kollu kıyafetler giyin.
- Pantolon paçalarını çorap içine sokun ve çizmeler tercih edin.
- Döndükten sonra vücudunuzu ve çocukların vücudunu kene açısından kontrol edin.
- Kene fark ederseniz, asla çıplak elle dokunmayın ve ezmeyin; en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
- Keneyi çıkarma işlemi eğitimli sağlık personeli tarafından yapılmalıdır.
Prof. Dr. Mehmet Aydın (enfeksiyon hastalıkları uzmanı), kenelerin özellikle hayvan otlatma alanlarında ve yüksek otlaklarda bulunduğunu, vatandaşların bu alanlarda daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Aydın, "KKKA'nın kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, destekleyici tedavi ve erken müdahale hayat kurtarabilir. En önemli korunma yöntemi kene ısırmasından kaçınmaktır" dedi.
Türkiye'de her yıl yüzlerce KKKA vakası bildirilmekte ve ölüm oranı yüzde 5 ila 30 arasında değişmektedir. Hastalık, özellikle İç Anadolu, Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde daha sık görülmektedir. Tokat, Sivas, Yozgat, Çorum, Amasya ve Giresun, KKKA'nın en fazla görüldüğü iller arasında yer almaktadır.
Bağımsız Değerlendirme
KKKA, dünya genelinde ve Türkiye'de önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. İklim değişikliği ve tarımsal faaliyetlerdeki artış, kene popülasyonunu ve hastalığın yayılma alanını genişletmektedir. Bu nedenle, kişisel koruyucu önlemlerin yanı sıra toplumsal farkındalık kampanyalarının artırılması, kene kaynaklı hastalıklarla mücadelede kritik önem taşımaktadır. Yetkililerin vatandaşları bilinçlendirmeye yönelik çalışmaları hızlandırması, yeni can kayıplarının önüne geçilmesine katkı sağlayabilir.
