Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), e-ticaret platformları üzerinden yapılan düşük bedelli ve ticari olmayan bireysel alımlarda uygulanan ithalat düzenlemesinin gözden geçirilmesi amacıyla Ticaret Bakanlığı’na tavsiye kararı verdi. KDK, başvurular sonucunda mevcut düzenlemenin bireysel tüketiciler üzerinde orantısız bir yük oluşturduğu ve dijital ticaretin gelişimini olumsuz etkilediği gerekçesiyle harekete geçti. Karar, özellikle 150 euro altındaki ürünlerdeki gümrük işlemleri ve vergilendirme sürecine ilişkin şikayetlerin ardından alındı.
Tavsiye kararının gerekçesi
KDK’ye yapılan başvurularda, bireysel ithalat kapsamında getirilen sınırlamaların tüketicileri zor durumda bıraktığı belirtildi. Özellikle yurtdışından küçük paketler halinde sipariş edilen ürünlerde, düşük bedelli olmasına rağmen gümrük işlemleri ve ek masrafların yüksek olduğu ifade edildi. KDK, bu durumun e-ticaretin yaygınlaşmasını engellediğini ve tüketici haklarını ihlal ettiğini değerlendirdi. Kurum, Ticaret Bakanlığı’na mevcut düzenlemeyi bireysel alımlar lehine yeniden yapılandırması çağrısında bulundu.
Düzenlemenin arka planı
Hatırlanacağı üzere, 2022 yılında yürürlüğe giren düzenleme ile bireysel ithalatta 150 euro’yu aşan ürünler için daha sıkı kurallar getirilmiş, 150 euro altındaki ürünlerde ise vergi muafiyeti sınırı 30 euro’ya düşürülmüştü. Bu değişiklik, özellikle Çin merkezli e-ticaret platformlarından yapılan alışverişlerde artış yaşanması sonrası yerli üreticiyi koruma amacıyla hayata geçirilmişti. Ancak tüketici dernekleri ve e-ticaret platformları, düzenlemenin bireysel kullanıcıları olumsuz etkilediğini ve sınır ötesi alışverişi caydırdığını savunuyor.
Ticaret Bakanlığı’nın cevabı
Ticaret Bakanlığı, KDK’nin tavsiye kararına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmazken, bürokratik kaynaklar konunun değerlendirilmeye alındığını belirtti. Bakanlık yetkilileri, düzenlemenin yerli üretici ve tüketici dengesini gözetmek amacıyla tasarlandığını, ancak şikayetlerin dikkate alınarak gerekli revizyonların yapılabileceğini ifade etti. Öte yandan, e-ticaret sektörü temsilcileri, KDK’nin kararını memnuniyetle karşıladı ve düzenlemenin güncellenmesi halinde sınır ötesi ticaretin canlanacağını öne sürdü.
Bağımsız değerlendirme
KDK’nin bu tavsiye kararı, dijital ekonominin büyümesi ve tüketici haklarının korunması arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gündeme taşıdı. Mevcut düzenleme, yerli üreticiyi korumayı hedeflerken, bireysel tüketicilerin uluslararası pazarlara erişimini kısıtlıyor. KDK’nin önerisi, bu iki kesimin menfaatlerini daha adil bir şekilde buluşturacak bir düzenlemenin yapılması gerektiğine işaret ediyor. Önümüzdeki dönemde Ticaret Bakanlığı’nın atacağı adımlar, hem tüketiciler hem de yerli işletmeler için belirleyici olacak.
