Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, referandumda kabul edilen yeni anayasanın yürürlüğe girmesi dolayısıyla halka seslendi. Tokayev, yaptığı konuşmada, anayasa değişikliklerinin ülkeyi daha demokratik ve adil bir sisteme taşıyacağını vurguladı. Yeni anayasa, cumhurbaşkanının yetkilerini sınırlarken parlamentonun rolünü güçlendiriyor. Bu kapsamda, ülkede siyasi sistemde köklü dönüşümler öngörülüyor.
Anayasa değişiklikleri neler getiriyor?
Referandumda onaylanan yeni anayasayla birlikte Kazakistan'da başkanlık sisteminden başkanlı-parlamenter sisteme geçiliyor. Cumhurbaşkanı Tokayev, bundan böyle siyasi partilere üye olmayacağını ve tarafsız bir pozisyonda kalacağını açıkladı. Ayrıca, cumhurbaşkanının yakın akrabalarının kamu görevine atanması yasaklanıyor. Anayasa değişiklikleri, yargı bağımsızlığını güçlendirmeyi ve insan haklarını genişletmeyi hedefliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte, Anayasa Mahkemesi yeniden kurulurken, ombudsmanlık kurumu anayasal bir statü kazanıyor.
Sürecin arka planı
Kazakistan, Ocak 2022'de yaşanan kanlı protestoların ardından siyasi reform sürecine girmişti. Cumhurbaşkanı Tokayev, o dönemde ülkenin tek adam yönetiminden çıkması gerektiğini belirterek kapsamlı reformlar vaat etmişti. Yeni anayasa, bu vaatlerin bir sonucu olarak hazırlandı. Anayasa değişiklikleri, 5 Haziran 2022'de yapılan referandumda yüzde 77 oyla kabul edildi. Tokayev, 'Yeni Kazakistan' vizyonuyla ülkeyi dönüştürmeyi amaçlıyor. Uzmanlar, bu adımın Orta Asya'da demokratikleşme açısından önemli bir örnek teşkil edebileceğini belirtiyor.
