Türkiye genelinde hayvan hakları savunucuları, kamuoyunda "Katliam Yasası" olarak bilinen ve 7527 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik yapan düzenlemenin yürürlüğe girişinin ikinci yılında bir araya gelerek eş zamanlı basın açıklamaları düzenledi. İstanbul'daki buluşmanın adresi Kadıköy'deki Mehmet Ayvalıtaş Parkı oldu. Açıklamada, yasanın yürürlüğe girdiği tarihten bu yana sokak hayvanlarının yüzde 92'sinin toplatıldığı vurgulanarak, bu durumun ülke genelinde büyük bir hayvan katliamına yol açtığı belirtildi.
Yasa Ne Getiriyor?
7527 Sayılı Kanun, sahipsiz hayvanlara yönelik yakalama, toplama ve barınaklara kapatma gibi uygulamaları zorunlu kılıyor. Ancak hayvan hakları örgütleri, bu düzenlemenin fiilen ötanaziye kapı araladığını ve sokak hayvanlarının kitlesel şekilde itlaf edildiğini savunuyor. Yasaya göre belediyeler, topladıkları hayvanları 30 gün boyunca barınaklarda tutmakla yükümlü; ancak bu süre sonunda hayvanlara yönelik uygulanacak prosedür, "uyutulma" şeklinde yorumlanıyor.
Hayvan hakları savunucuları, yasanın uygulanmasında büyük belediyelerin bile gerekli altyapıya sahip olmadığını, barınak kapasitelerinin yetersiz kaldığını ve sahipsiz hayvanların büyük çoğunluğunun barınaklarda yaşamını yitirdiğini ifade ediyor. Türkiye genelinde yapılan araştırmalara göre, yasanın yürürlüğe girdiği 14 Temmuz 2022 tarihinden bu yana sokak hayvanlarının yüzde 92'sinin toplatıldığı, bunların yalnızca küçük bir kısmının sahiplendirildiği, büyük bölümünün ise barınaklarda öldüğü ya da itlaf edildiği belirtiliyor.
Tepkiler ve Eylemler
İstanbul Kadıköy'deki basın açıklamasına çok sayıda hayvansever, CHP İstanbul Milletvekili ve hayvan hakları dernekleri temsilcileri katıldı. Yapılan konuşmalarda, yasanın derhal geri çekilmesi ve sokak hayvanları için kalıcı çözümler üretilmesi istendi. CHP'li vekiller, yasanın Anayasa'ya aykırı olduğunu ve bu konuda Anayasa Mahkemesi'ne başvurduklarını hatırlattı. Ayrıca, hayvan hakları ihlallerinin insan hakları ihlalleriyle bağlantılı olduğuna vurgu yapan konuşmacılar, toplumda artan şiddet kültürünün bir yansıması olarak değerlendirildi.
Türkiye'nin birçok ilinde de eş zamanlı eylemler gerçekleştirildi. İzmir, Ankara, Bursa, Antalya ve diğer şehirlerdeki hayvanseverler, belediye önlerinde toplanarak yasaya tepki gösterdi. Özellikle sokak hayvanlarının sayısındaki dramatik düşüşe dikkat çeken eylemciler, belediyelerin topladıkları hayvanların akıbetine dair şeffaf bilgilendirme yapmasını talep etti.
Bilimsel Veriler ve Toplumsal Etki
Uzmanlar, sokak hayvanlarının toplatılmasının zoonoz hastalıkların artışına neden olabileceği konusunda uyarıyor. Sokak hayvanlarının doğal dengeyi sağladığını ve özellikle kemirgen popülasyonunun kontrolünde önemli rol oynadığını belirten veteriner hekimler, toplamanın ekosistemi olumsuz etkilediğini ifade ediyor. Ayrıca, toplumda sokak hayvanlarına yönelik şiddetin arttığı ve bu durumun toplumsal şiddet eğilimini güçlendirdiği yönünde araştırmalar bulunuyor.
Yasanın uygulanmasıyla birlikte belediyelerin barınak harcamalarının arttığı, ancak bu harcamaların hayvanların yaşam koşullarını iyileştirmek yerine ölümlerine neden olduğu eleştirisi getiriliyor. Hayvan hakları örgütleri, kaynağın kısırlaştırma, aşılama ve sahiplendirme kampanyalarına ayrılması gerektiğini savunuyor.
Yasanın Geleceği
Hayvan hakları savunucuları, yasanın iptali için hukuki mücadeleyi sürdürüyor. Anayasa Mahkemesi'ne yapılan başvuruların sonuçlanması beklenirken, bir yandan da kamuoyu baskısıyla kanun değişikliği için yasa teklifleri hazırlanıyor. Muhalefet partileri, yeni yasama yılında bu konuyu gündeme getireceklerini açıkladı. Ancak iktidar kanadı, yasanın amacının sahipsiz hayvan popülasyonunu kontrol altına almak olduğunu ve uygulamanın devam edeceğini belirtiyor.
Bu tablo, Türkiye'nin hayvan refahı konusunda geldiği noktayı gözler önüne seriyor. Sokak hayvanlarının yüzde 92'sinin toplatılmış olması, yalnızca bir hayvan hakları sorunu değil, aynı zamanda toplumsal vicdanın ve etik değerlerin de sınandığı bir durum. Bu politikanın sürdürülebilirliği, toplumun tepkisi ve hukuki denetimlerle yakından ilişkili. Bir toplumun medeniyet ölçüsü, güçsüz varlıklara yaklaşımıyla ölçülür. Bu nedenle, bu yasanın yol açtığı tahribatın derinleşmeden durdurulması, ancak toplumsal duyarlılığın ve siyasi iradenin bir araya gelmesiyle mümkün olacaktır.
