Kastamonu'da uzun yıllar atıl kalan tarım arazileri, devlet destekli fidan dikim projeleriyle yeniden hayat buldu. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün verilerine göre, son üç yılda 12 bin dekar alan ceviz, badem ve kestane fidanlarıyla buluşturuldu. Çiftçiler, bir dönüm araziden yılda ortalama 8 bin lira gelir elde etmeye başladı. Bu dönüşüm, terk edilen tarlaların bir gecede altın değerine ulaşmasını sağladı.
Devlet destekleriyle fidan dikimi hız kazandı
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2021'de başlattığı 'Geleceğe Nefes' ve 'Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi' programları kapsamında, Kastamonu'da çiftçilere yüzde 75 hibe ve 10 yıl vadeli faizsiz kredi imkânı sunuldu. İl Tarım Müdürü Dr. Ahmet Yılmaz, "Daha önce boş duran arazilerde şimdi binlerce fidan var. Çiftçilerimiz hem kendi ihtiyaçlarını karşılıyor hem de pazara ürün sunuyor" dedi.
Projeden yararlanan çiftçilerden Mehmet Demir, 50 dönümlük arazisini ceviz bahçesine çevirdiğini belirterek, "Eskiden bu tarlalar kira getirmezdi. Şimdi ilk hasadı bekliyoruz, ağaçlar meyve vermeye başladı bile. Devlet desteği olmasa bu işe kalkışamazdık" diye konuştu.
Ekonomik getiri ve istihdam artışı
Kastamonu Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nin araştırmasına göre, bölgede fidan dikimiyle birlikte tarımsal istihdam yüzde 18 arttı. Ceviz ve badem gibi katma değeri yüksek ürünler, hem iç piyasada hem de ihracatta talep görüyor. İl genelinde 2023'te 3 bin ton ceviz ve 2 bin ton badem üretildi. Bu ürünlerin kilogram fiyatı 80-120 lira arasında değişiyor. Çiftçiler, ağaçlar olgunlaştığında gelirin katlanacağını öngörüyor.
Öte yandan, boş tarlaların değeri son iki yılda yüzde 200 arttı. Gayrimenkul uzmanları, fidanlık arazilerin satış fiyatlarının dönüm başına 15 bin liradan 45 bin liraya çıktığını belirtiyor. Bu durum, bölgede arazi spekülasyonunu da beraberinde getirdi.
Siyasi yansımalar ve gelecek planları
AK Parti Kastamonu Milletvekili Hüseyin Yıldız, projenin hükümetin tarım politikalarının bir sonucu olduğunu vurgulayarak, "Çiftçinin yüzünü güldüren her projenin arkasındayız. Önümüzdeki dönemde destekleri artırarak sürdüreceğiz" açıklamasını yaptı. CHP Kastamonu İl Başkanı ise desteklerin yetersiz olduğunu savunarak, küçük çiftçinin borç yükünün arttığını iddia etti.
Uzmanlar, fidan dikiminin uzun vadeli bir yatırım olduğunu, ilk 5-7 yıl gelir elde edilemediğini hatırlatıyor. Bu süreçte çiftçilerin sulama ve bakım masraflarını karşılamakta zorlandığı belirtiliyor. Kastamonu Ziraat Odası Başkanı, "Devletten ek destek istiyoruz. Aksi halde birçok çiftçi ağaçları kesmek zorunda kalabilir" uyarısında bulundu.
Kastamonu'daki bu dönüşüm, Türkiye genelinde atıl tarım arazilerinin ekonomiye kazandırılması açısından örnek teşkil ediyor. Ancak sürdürülebilirlik için sulama altyapısı ve pazarlama kanallarının güçlendirilmesi gerekiyor. Önümüzdeki yıllarda hasat miktarının artmasıyla birlikte bölgenin tarımsal ihracatında önemli bir artış bekleniyor.
