Kartal Belediyesi'nin 2025 yılında gerçekleştirdiği 15 milyon TL değerindeki açık ihaleye yalnızca belediyeye bağlı şirketin katıldığı ortaya çıktı. İhale dokümanını sadece bu şirketin indirdiği, başka hiçbir firmanın teklif vermediği belirlendi. Olay, kamu kaynaklarının kullanımı ve ihale süreçlerinin şeffaflığı konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
İhale Süreci ve Tek Katılımcı Detayı
Kartal Belediyesi tarafından açılan ve yaklaşık 15 milyon TL bütçeli olduğu belirtilen ihale, 2025 yılı içinde gerçekleştirildi. İhale, açık ihale usulüyle yapılmasına rağmen, dokümanı yalnızca belediyenin kendi iştiraki olan şirket satın aldı. Normal şartlarda açık ihalelerde birden fazla firmanın doküman alması ve rekabetin oluşması beklenirken, bu süreçte tek bir firmanın yer alması dikkat çekti. İhaleye başka bir firmanın katılmaması, rekabetin tamamen ortadan kalktığı ve kamu kaynağının etkin kullanılmadığı iddialarını güçlendirdi.
Belediye yetkililerinden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak edinilen bilgilere göre, ihale süreci mevzuata uygun görünse de, tek katılımcılı bir ihalenin kamuoyunda yarattığı güvensizlik ortada. Uzmanlar, bu tür durumların kamu ihale kanununa aykırı olmasa bile etik olmadığını ve kaynak israfına yol açabileceğini belirtiyor.
Kamu İhalelerinde Rekabet ve Şeffaflık Sorunu
Türkiye'de kamu ihaleleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na tabi olarak yürütülüyor. Kanun, açık ihale usulünü temel yöntem olarak belirleyerek rekabetin sağlanmasını amaçlıyor. Ancak uygulamada, özellikle yerel yönetimlerde, ihalelere katılımın düşük olduğu veya belirli firmaların öne çıktığı sıkça görülüyor. Kartal Belediyesi örneğinde olduğu gibi, ihale dokümanını sadece bir firmanın indirmesi, ihalenin baştan o firma için hazırlandığı izlenimini doğuruyor.
Kamu İhale Kurumu verilerine göre, 2024 yılında Türkiye genelinde gerçekleştirilen ihalelerin yaklaşık %30'u tek teklifli sonuçlandı. Bu oran, rekabetin yeterince sağlanamadığını gösteriyor. Teklif veren firmaların belediyelerin kendi şirketleri olması ise ayrı bir tartışma konusu. Belediye şirketlerinin ihalelere katılması yasal olsa da, bu durumun kamu kaynaklarının verimli kullanımı ve hesap verebilirlik ilkeleriyle çeliştiği sık sık dile getiriliyor.
Uzmanlar, bu tür ihalelerin denetiminin artırılması ve şeffaflığın sağlanması gerektiğini vurguluyor. İhale süreçlerinin canlı yayınlanması, doküman erişiminin kolaylaştırılması ve katılımın teşvik edilmesi öneriler arasında. Ayrıca, belediye şirketlerinin ihalelere katılımının sınırlandırılması veya belirli koşullara bağlanması gerektiği ifade ediliyor.
Kartal Belediyesi ve Benzer Örnekler
Kartal Belediyesi, daha önce de ihale süreçleriyle gündeme gelmişti. 2023 yılında belediyenin açtığı bir park yapım ihalesi yine tek bir firmanın katılımıyla sonuçlanmış, kamuoyunda eleştirilere yol açmıştı. Benzer şekilde, birçok ilçe belediyesinde de aynı sorun yaşanıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) 2024 yılında yaptığı bir yol ihalesine sadece İBB iştiraki olan bir şirket katılmış, bu durum muhalefet partilerinin tepkisini çekmişti.
Kartal Belediyesi'nin 2025 yılı bütçesi yaklaşık 2 milyar TL. Bu bütçenin önemli bir kısmı ihaleler yoluyla harcanıyor. Dolayısıyla, ihalelerdeki rekabet eksikliği doğrudan kamu hizmetlerinin kalitesini ve maliyetini etkiliyor. Vatandaşlar, ödedikleri vergilerin doğru ve etkin kullanılmasını beklemekte haklı. Belediyenin bu konuda daha şeffaf ve hesap verebilir olması gerekiyor.
Sonuç ve Değerlendirme
Kartal Belediyesi'nde yaşanan 15 milyon TL'lik ihale skandalı, kamu ihale sistemindeki yapısal sorunları bir kez daha gözler önüne seriyor. Açık ihale usulüyle yapılan bir ihaleye yalnızca belediyenin kendi şirketinin katılması, rekabetin ve şeffaflığın ne kadar zayıf olduğunu gösteriyor. Bu tür olaylar, kamu kaynaklarının israf edildiği ve belirli çıkar gruplarına aktarıldığı yönündeki endişeleri artırıyor.
Yerel yönetimlerin, ihalelerde daha fazla firmanın katılımını sağlamak için çaba göstermesi, doküman erişimini kolaylaştırması ve ihaleleri şeffaf bir şekilde yürütmesi gerekiyor. Aksi takdirde, kamuoyunun belediyelere olan güveni daha da sarsılacak. Kartal Belediyesi özelinde ise, yetkililerin bir an önce konuya açıklık getirmesi ve gerekirse ihale sürecini yeniden gözden geçirmesi bekleniyor. Unutulmamalıdır ki, kamu kaynağı hiçbir kişi veya kurumun tekeline bırakılamaz.
