Hükümet, internet dolandırıcılığında paranın IBAN'dan IBAN'a, elektronik para hesaplarından kripto platformlarına aktarılmasıyla oluşan finansal zinciri tek tek takip etmek yerine, hareketin tamamını kesintisiz izlemeye hazırlanıyor. Yeni sistem 'DOLUNAY' olarak adlandırılırken, amaç suç gelirlerinin aklanmasını hızla tespit edip önlemek. Bu kapsamda yasal düzenleme için çalışmalar başlatıldı.
DOLUNAY sistemi nasıl çalışacak?
Edinilen bilgilere göre DOLUNAY, finansal kuruluşlar ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarından gelen verileri anlık olarak merkezi bir platformda birleştirecek. Mevcut uygulamada şüpheli işlem bildirimleri tek tek değerlendiriliyor ve zincirin kırılması zaman alıyor. Yeni sistem, bu süreci otomatikleştirerek tüm hareketleri aynı ekranda gösterecek. Böylece bir suçtan elde edilen para, bir hesaptan diğerine geçse dahi izi sürülebilecek.
Mevzuat değişikliği ve kurumlar arası iş birliği
Düzenlemenin, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile TCMB'nin koordinasyonunda yürütüleceği belirtiliyor. Yasa taslağında, elektronik para kuruluşları ve kripto varlık platformlarının DOLUNAY'a veri aktarma zorunluluğu getirilmesi öngörülüyor. Ayrıca, sistemin uluslararası standartlara uygun olması ve Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu olması hedefleniyor.
Uzmanlar, bu sistemin özellikle 'kısa sürede çok sayıda hesaba bölünerek aktarılan' dolandırıcılık gelirlerinin tespitinde devrim yaratacağını ifade ediyor. Öte yandan, kişisel verilerin korunması konusunda endişeler de dile getirilirken, yetkililer verilerin yalnızca suç soruşturması amacıyla kullanılacağını ve KVKK'ya uygun hareket edileceğini vurguluyor.
Türkiye, son yıllarda artan internet dolandırıcılığı vakalarıyla mücadele ediyor. Özellikle sahte alışveriş siteleri, telefonla arama ve sosyal medya üzerinden yürütülen dolandırıcılık olaylarında mağdurların parası kısa sürede birçok hesaba havale ediliyor. Bu durum, polis ve savcılıkların işini zorlaştırıyor. Yeni sistemin bu sorunu kökten çözmesi bekleniyor.
Bağlam ve değerlendirme
DOLUNAY projesi, finansal teknolojilerin suçla mücadelede etkin kullanımına önemli bir örnek teşkil edecek. Ancak sistemin başarısı, veri paylaşımının hızına ve algoritmaların doğruluğuna bağlı. Aynı zamanda, masum vatandaşların hesaplarına bloke konulmaması için dikkatli bir denge kurulması gerekiyor. Hükümetin bu yöndeki adımı, uluslararası finansal eylem görev gücü (FATF) standartlarıyla uyumlu olması nedeniyle de olumlu karşılanıyor. Bu düzenleme, Türkiye'nin kara para aklamayla mücadelede kararlılığını gösteriyor.
