Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan verilere göre, imalat sanayi genel kapasite kullanım oranı (KKO) haziran ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre 0,2 puan artarak yüzde 74,3 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran, mayıs ayında yüzde 74,1 olarak kayıtlara geçmişti. Böylece aylık bazda 0,2 puanlık bir artış yaşandı. Veriler, Türkiye ekonomisinin öncü göstergelerinden biri olarak izlenen KKO'nun, yılın ikinci çeyreğinde sınırlı bir toparlanma sergilediğine işaret ediyor.
Yatırım malı üretiminde düşüş, dayanıksız tüketimde artış
Mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı ise haziranda yüzde 74,7 olarak hesaplandı. Alt sektörler incelendiğinde, yatırım malı üretiminde kapasite kullanım oranının yüzde 72,4 ile bir önceki aya göre 0,5 puan azaldığı görülürken, dayanıklı tüketim malı üretiminde yüzde 72,4 ile 0,1 puan, dayanıksız tüketim malı üretiminde ise yüzde 72,9 ile 0,3 puan artış kaydedildi. Sermaye malları alt grubundaki düşüş dikkat çekerken, tüketim mallarındaki artış talebin nispeten canlı olduğunu gösteriyor.
İmalat sanayi üretiminde sektörel farklılaşma
TCMB'nin anketine katılan iş yerlerinin bildirimlerine dayanan veriler, firmaların üretim planlamalarında temkinli iyimser bir tablo çiziyor. Mal gruplarına göre en yüksek kapasite kullanım oranı yüzde 78,5 ile ara malı üretiminde yaşanırken, en düşük oran ise yüzde 68,1 ile dayanıklı tüketim malında ölçüldü. Sektörel bazda ise en yüksek KKO yüzde 84,2 ile kağıt ve kağıt ürünleri imalatında, en düşük ise yüzde 54,5 ile deri ve ilgili ürünler imalatında gerçekleşti. Otomotiv sektöründe kapasite kullanımı yüzde 75,3, tekstilde yüzde 72,1, gıda ürünlerinde ise yüzde 71,8 olarak kayıtlara geçti.
Ekonomistler, kapasite kullanım oranındaki ılımlı artışın, iç talepteki zayıflama ve küresel belirsizliklere rağmen üretim tarafında bir miktar direnç olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Ancak yatırım mallarındaki düşüş, özellikle inşaat ve makine ekipman yatırımlarında bir yavaşlamaya işaret edebilir. Haziran ayı verileri, ikinci çeyrek büyüme rakamları için de önemli bir gösterge niteliği taşıyor.
Merkez Bankası'nın aylık yayımladığı İktisadi Yönelim Anketi kapsamında hesaplanan kapasite kullanım oranı, iş dünyasının üretim eğilimini yansıtması açısından yakından takip ediliyor. Önümüzdeki dönemde enflasyonla mücadele çerçevesinde uygulanan sıkı para politikasının üretim ve talep üzerindeki etkileri, KKO verilerindeki seyirle daha net görülebilecek.
