Türkiye ile Kanada arasında imzalanması planlanan Serbest Ticaret Anlaşması (STA) için iki ülke liderlerinin yaptığı değerlendirmenin ardından süreç hızlandı. Gözler, kamu kurum ve kuruluşları ile sektör temsilcilerinin yürüteceği görüşmelere çevrildi. Anlaşmanın, iki ülke arasındaki ticaret hacmini önemli ölçüde artırması ve yeni iş birliklerine zemin hazırlaması bekleniyor.
Liderlerden stratejik adım
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Kanada Başbakanı Justin Trudeau, gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde STA sürecini ele aldı. İki lider, anlaşmanın bir an önce hayata geçirilmesi konusunda mutabık kaldı. Görüşmede ayrıca enerji, madencilik, savunma sanayii ve tarım gibi alanlarda iş birliği fırsatları değerlendirildi. Türkiye'nin Kanada ile ticaret hacmi 2023 yılında yaklaşık 2,5 milyar dolar seviyesindeydi. STA'nın yürürlüğe girmesiyle bu rakamın kısa vadede 5 milyar dolara, orta vadede ise 10 milyar dolara ulaşması hedefleniyor.
Kamu ve özel sektör hazırlıkları
Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda, ilgili bakanlıklar ve özel sektör temsilcileriyle çalışma grupları oluşturuldu. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) de sürece dahil oldu. İlk teknik görüşmelerin önümüzdeki ay başlaması planlanıyor. Taraflar, gümrük vergilerinin indirilmesi, hizmet ticareti, yatırımların karşılıklı korunması ve fikri mülkiyet hakları gibi başlıklarda müzakere yürütecek. Kanada, Türkiye'nin ihracatında özellikle otomotiv, tekstil, makine ve kimyasal ürünlerde önemli bir pazar konumunda. STA ile bu sektörlerin Kanada pazarındaki rekabet gücünün artması bekleniyor.
Potansiyel faydalar ve beklentiler
Uzmanlar, anlaşmanın Türkiye'nin Kuzey Amerika pazarına entegrasyonunu güçlendireceğini belirtiyor. Kanada'nın ABD ile olan yakın ticari ilişkileri, Türk ürünlerinin ABD pazarına da dolaylı yoldan erişimini kolaylaştırabilir. Ayrıca Kanada'nın doğal kaynak zenginliği göz önüne alındığında, enerji ve madencilik alanında ortak yatırım fırsatları doğabilir. Türkiye, Kanada'dan özellikle buğday, kanola, baklagiller ve mineral yakıtlar ithal ediyor. STA ile bu ürünlerin ithalatında da avantajlı koşullar sağlanması bekleniyor.
Karşılaşılabilecek zorluklar
Ancak müzakere sürecinde bazı hassas sektörlerde korumacılık eğilimleri ortaya çıkabilir. Özellikle tarım ve hayvancılık sektörlerinde iki tarafın da kırmızı çizgileri bulunuyor. Kanada'nın süt ürünleri sektöründe yüksek gümrük tarifeleri uyguladığı biliniyor. Benzer şekilde Türkiye de bazı tarım ürünlerinde yerli üreticiyi korumak için taviz vermek istemeyebilir. Yine de liderlerin siyasi iradesi, teknik engellerin aşılmasında belirleyici olacak.
Türkiye-Kanada STA'sı, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir sayfa açma potansiyeli taşıyor. Anlaşmanın sadece ticaret hacmini artırmakla kalmayıp, stratejik ortaklığı da derinleştirmesi bekleniyor. Önümüzdeki dönemde yapılacak müzakereler, anlaşmanın kapsamını ve derinliğini belirleyecek. Türkiye’nin ihracat odaklı büyüme stratejisi ve Kanada’nın ticaretini çeşitlendirme arayışı, STA’yı her iki taraf için de cazip kılıyor. Bu iş birliğinin, küresel ticarette korumacılık eğilimlerinin arttığı bir dönemde serbest ticarete verilen önemi göstermesi açısından da ayrı bir değeri var.
