Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD ile İran arasında son günlerde artan karşılıklı saldırıların, Orta Doğu’da savaşı sona erdirmeye yönelik zaten son derece zorlu olan müzakereleri daha da karmaşık hale getirdiğini belirtti. Kallas, İran’ın Bahreyn ve Kuveyt’e yönelik tehditlerinin bölgesel istikrarı daha da kırılgan bir hale soktuğunu vurguladı. Brüksel’de düzenlediği basın toplantısında konuşan Kallas, tarafları itidal çağrısında bulunarak, diplomasiye dönülmesi gerektiğini ifade etti.
AB’den Acil Çağrı
Kallas, “Her yeni saldırı, ateşkes ve kalıcı barış umutlarını azaltıyor. AB, her iki tarafı da askeri operasyonlardan kaçınmaya ve müzakere masasına dönmeye çağırıyor” dedi. ABD’nin son haftalarda İran destekli gruplara yönelik hava saldırıları düzenlemesine karşılık İran, Yemen’deki Husiler ve Lübnan’daki Hizbullah aracılığıyla misillemelerde bulunuyor. Kallas, İran’ın Kuveyt ve Bahreyn’i hedef alan söylemlerinin de endişe verici olduğunu söyledi. Bu iki ülke, ABD’nin askeri üslerine ev sahipliği yapıyor.
Bölgesel Etkiler ve Diplomatik Çabalar
AB, İran ile ABD arasındaki dolaylı görüşmelerde arabuluculuk rolü üstleniyor. Ancak son saldırılar, tarafların birbirine güvenini daha da zedelemiş durumda. Avrupa Dış İlişkiler Servisi’nden bir yetkili, mevcut durumda müzakerelerin askıda olduğunu ancak AB’nin temaslarını sürdürdüğünü bildirdi. Uzmanlar, İran’ın nükleer programı konusundaki endişelerle birleşen bu gerilimin, tüm bölgeyi yeni bir çatışma sarmalına sürükleyebileceği uyarısında bulunuyor. Kallas’ın çağrısı, taraflar arasında doğrudan diyalog kurulması için son bir çaba olarak görülüyor.
Öte yandan ABD, İran’ın bölgedeki vekil güçler aracılığıyla saldırılarını sürdürmesi halinde daha sert yaptırımlar uygulayacağını açıkladı. İran ise ABD’nin askeri varlığını bölgeden çekmesi halinde ateşkese hazır olduğunu yineliyor. Kallas, “Savaşın kimseye faydası yok. Kazananı olmayan bir çatışmada kaybeden yine siviller oluyor” diyerek küresel topluma sorumluluk çağrısı yaptı.
Bağımsız Değerlendirme
Kallas’ın bu açıklamaları, AB’nin Orta Doğu’daki kriz yönetiminde giderek daha proaktif bir rol üstlenme arzusunu yansıtıyor. Ancak AB, ABD ve İran arasında güven tesis edebilecek somut bir adım atmaktan hâlâ uzak. Saldırıların sürmesi, diplomatik çabaların etkisiz kalmasına yol açarken, bölgedeki insani krizi de derinleştiriyor. AB’nin arabuluculuk için ne kadar başarılı olacağı, tarafların askeri seçeneklerden vazgeçme iradesine bağlı.
