1950'li yılların Mersin'inde, sevmedikleri, zıt gittikleri kişilere yönelik kullanılan "kakomira" ifadesi, günümüzde siyasi arenada da karşımıza çıkan bir argo sözcüğe dönüştü. Geçmişte bir yöre ağzı olarak kalan bu deyiş, zamanla Anadolu'daki siyasi tartışmalarda polemik malzemesi haline geldi.
Kakomira nereden geliyor?
Dilbilimcilere göre "kakomira", Yunanca kökenli "kako" (kötü) ve "mira" (kader) kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. Mersin'deki Rum ve Müslüman topluluklar arasındaki alışverişte dilimize geçen bu söz, başlangıçta "kötü kaderli" anlamına geliyordu. 1950'lerde ise, özellikle muhalif siyasi görüşlere sahip kişiler için kullanılan bir lakap halini aldı. O dönemin siyasi hareketliliği, Demokrat Parti'nin iktidarı ve askeri müdahale ortamı, bu tür ifadelerin yaygınlaşmasına zemin hazırladı.
Siyasi söylemdeki yeri
Bugün "kakomira" ifadesi, siyasi açıdan "anlaşmazlık", "uyuşmazlık" veya "işbirliği yapılamayan" kişileri tanımlamak için argo bir terim olarak kullanılıyor. Özellikle sosyal medyada yapılan yorumlarda, muhalefetin birbirine karşı kullandığı sert ifadelerde bu sözcüğün izine rastlanıyor. Bir siyaset uzmanına göre, "kakomira" gibi argo ifadelerin popülerleşmesi, siyasetin kutuplaştığını ve tartışmaların medeni boyuttan uzaklaştığını gösteriyor.
Kültürel bağlam
Mersin, tarih boyunca farklı kültürlerin bir arada yaşadığı bir liman kenti. Bu çeşitlilik, dildeki argo ve halk deyişlerine de yansımış durumda. "Kakomira" örneği, yerel bir argo sözcüğün nasıl ulusal siyasete malzeme olduğunu gösteriyor. Dilbilim profesörü olan Prof. Dr. Ali Demir, "Bu tür kelimeler, aslında toplumsal hafızanın bir parçasıdır. Siyasetçiler arasındaki atışmalarda kullanıldığında, geçmişle bugün arasında bir köprü kuruluyor" diyor.
Yerel düzeyde bazı siyasi partilerin teşkilat toplantılarında "kakomira" ifadesinin esprili bir şekilde kullanıldığı biliniyor. Ancak bu deyişin resmi bir siyasi terminolojiye dönüşmediği, daha çok halk arasında kaldığı belirtiliyor. Kısacası, 1950'lerin Mersin'inde sevilmeyenler için söylenen söz, şimdi siyasetin raflarında argo bir sözcük olarak yerini aldı.