Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde 115 kişinin yaşamını yitirdiği Penta Park Sitesi 1. ve 3. blokların yıkılmasına ilişkin kamu davasında karar çıktı. Kahramanmaraş 2. Ağır Ceza Mahkemesi, yapının müteahhidi Mesut Başkır ile statik proje müellifi Özcan Çakmak'ı ayrı ayrı 15 yıl 6 ay 20 gün hapis cezasına çarptırdı. Mahkeme heyeti, sanıkların 'bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma' suçundan cezalandırılmasına hükmetti.
Bilirkişi raporları çöküş nedenini ortaya koydu
Yargılama sürecinde alınan bilirkişi raporları, her iki blokta da taşıyıcı sistem elemanlarının projeye aykırı şekilde imal edildiğini ve beton kalitesinin düşük olduğunu ortaya koydu. Raporda, kolon ve kirişlerdeki donatı eksikliklerinin yanı sıra zemin etüdünün yetersiz yapıldığı da vurgulandı. Bilirkişiler, deprem anında blokların 'kısa kolon' etkisiyle aniden göçtüğünü ve bu durumun kaçışı imkansız hale getirdiğini belirtti.
Mahkeme kusur oranlarını belirledi
Mahkeme heyeti, sanıkların kusur oranlarını değerlendirirken, müteahhit Mesut Başkır'ın yapı denetim firmasının uyarılarına rağmen eksik imalatlara devam ettiğini ve proje müellifi Özcan Çakmak'ın ise statik hesapları yanlış yaparak yapının deprem güvenliğini riske attığını tespit etti. Sanıkların savunmalarında, depremin şiddetinin beklenenin üzerinde olduğunu öne sürmelerine rağmen mahkeme, 'bilinçli taksir' kapsamında cezai sorumluluklarının bulunduğu kanaatine vardı.
- Müteahhit Mesut Başkır: 15 yıl 6 ay 20 gün hapis
- Statik proje müellifi Özcan Çakmak: 15 yıl 6 ay 20 gün hapis
- Her iki sanığa da 'bilinçli taksir' suçundan ceza verildi
Davanın önemi ve benzer davalara emsal teşkil etmesi
Kahramanmaraş depreminde yıkılan binalarla ilgili açılan davalar arasında en yüksek ölüm sayısına sahip olan Penta Park Sitesi davası, yargılamanın tamamlanmasıyla emsal niteliği taşıyor. Avukatlar, bu kararın diğer davalarda da benzer yönde sonuçlanması için emsal olabileceğini belirtiyor. Depremde toplam 50 binin üzerinde kişinin hayatını kaybettiği göz önüne alındığında, yapı denetim mekanizmalarının etkinliği ve müteahhitlerin sorumluluğu kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.
Bağımsız değerlendirme
Bu karar, Türkiye'de deprem güvenliği ve yapı denetimi konusunda caydırıcılığı artırmak açısından kritik bir adım olarak değerlendirilebilir. Ancak, yalnızca iki kişinin cezalandırılması, sistematik bir sorun olan yapı denetim zafiyetinin tüm boyutlarıyla ele alınması gerektiğini göstermektedir. Benzer davaların takibi ve yapı denetiminde köklü reformlar, gelecekteki can kayıplarını önlemede hayati önem taşımaktadır.
