ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Türkiye'ye 700 milyon dolar değerindeki jet motoru satışını resmen kongreye bildirdi. Reuters haber ajansının iki kaynağa dayandırdığı bilgiye göre, satış paketi kapsamında Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN için kullanılması planlanan F-16 motorları ve ilgili ekipmanlar yer alıyor. Karar, Türkiye ile ABD arasında aylardır süren diplomatik görüşmelerin ardından geldi ve iki ülke arasındaki savunma iş birliğinde yeni bir sayfa açılması bekleniyor.
Satışın ayrıntıları ve kongre süreci
Bildirim, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından Temsilciler Meclisi ve Senato'nun ilgili komitelerine iletildi. Kongre üyelerinin 30 gün içinde satışı veto etme hakkı bulunuyor ancak kaynaklar, itiraz çıkmasının düşük bir ihtimal olduğunu belirtiyor. Satış paketi, 40 adet F-16 Blok 70 motoru ve 48 adet radarın yanı sıra yedek parça, eğitim ve lojistik destek hizmetlerini içeriyor. Toplam değerin 700 milyon dolar seviyesinde olduğu ifade ediliyor. Türkiye, bu motorları öncelikle mevcut F-16 filosunun modernizasyonunda kullanacak, ancak uzun vadede KAAN'ın ilk prototiplerinde de aynı motorların kullanılması planlanıyor.
KAAN'ın motor sorunu ve stratejik önemi
Milli Muharip Uçak KAAN, Türk savunma sanayisinin en büyük projelerinden biri olarak öne çıkıyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen uçağın ilk uçuşunu 2025'te yapması bekleniyor. Ancak motor tedariki, projenin en kritik aşamalarından birini oluşturuyordu. ABD'nin CAATSA yaptırımları nedeniyle Türkiye'ye savunma ürünleri satışında kısıtlamalar bulunuyordu. Trump yönetiminin bu satışı onaylaması, iki ülke arasındaki gerginliğin azaldığına işaret ediyor. Uzmanlar, motor satışının KAAN'ın geliştirilmesi için hayati önem taşıdığını ve Türkiye'nin yerli motor çalışmaları tamamlanana kadar ara çözüm sağlayacağını vurguluyor.
Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni dönem
Son yıllarda S-400 hava savunma sistemi alımı, Suriye politikası ve Doğu Akdeniz'deki gerilimler nedeniyle sarsılan Türkiye-ABD ilişkileri, bu satışla birlikte normalleşme sinyali veriyor. ABD'li yetkililer, Türkiye'nin NATO'daki stratejik konumuna vurgu yaparak satışın müttefiklik ilişkileri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor. Öte yandan, Yunanistan ve Ermeni diasporasının kongredeki temsilcileri satışa karşı çıkabilir. Ancak Biden yönetiminin aksine Trump'ın bu tür vetoları aşma konusunda daha kararlı olduğu biliniyor.
Savunma analistleri, motor satışının yalnızca teknik bir tedarik değil, aynı zamanda siyasi bir mesaj olduğunu belirtiyor. Türkiye'nin bölgesel güç olarak bağımsız savunma sanayisi hedefi, ABD ile iş birliğini tamamen terk etmeden ilerliyor. KAAN'ın motor tedariki çözüldükçe, projenin takviminin hızlanması ve Türk Hava Kuvvetleri'nin envanterine daha erken girmesi bekleniyor.