İzmir'de yaşayan mobilya ustası Abdullah Erdal, daha önce hiç ayak basmadığı Siirt ilinde ters yöne girdiği iddiasıyla 10 bin 358 TL trafik cezası kesilmesi üzerine büyük bir şaşkınlık yaşadı. Erdal, ceza tebligatını eline aldığında Siirt'te ne bir akrabasının ne de iş bağlantısının bulunduğunu ifade ederek, durumu adli ve idari makamlara taşıdı. Olay, plaka benzerliğinden kaynaklanan bir hata ihtimalini gündeme getirirken, benzer mağduriyetlerin yaşanmaması için yetkililere çağrıda bulunuldu.
Cezayı görünce hayatı şoke oldu
İzmir'in Karabağlar ilçesinde yaşayan 52 yaşındaki Abdullah Erdal, bir süre önce posta yoluyla gelen trafik cezası tebligatıyla sarsıldı. Tebligatta, Siirt'te ters yönden araç kullandığı gerekçesiyle kendisine 10 bin 358 lira para cezası kesildiği belirtiliyordu. Erdal, hayatında hiç Siirt'e gitmediğini, aracının da İzmir dışına çıkmadığını söyleyerek itiraz sürecini başlattı. Erdal, "Ne Siirt'te bir tanıdığım ne de işim var. Arabamla İzmir dışına çıkmadım. Bu ceza beni çok şaşırttı. Kesinlikle bir hata var" dedi.
Erdal, cezanın kesildiği tarihte Siirt'te olmadığını kanıtlamak için avukatı aracılığıyla GPS kayıtları, araç muayene belgeleri ve banka hesap hareketleri gibi delilleri mahkemeye sunmaya hazırlanıyor. Benzer bir durumla daha önce de karşılaşmadığını belirten Erdal, uygulamanın mağduriyetlere yol açabileceğini vurguladı.
Plaka benzerliği iddiası
Abdullah Erdal, olayın plaka benzerliğinden kaynaklanmış olabileceğini düşünüyor. Türkiye'de trafik cezalarının genellikle plaka tanıma sistemleri (PTS) veya radar cihazları tarafından otomatik olarak kesildiğini hatırlatan Erdal, "Benim plakam 35 ABC 123 olsun. Siirt'te belki 56 ABC 123 plakalı araç var ve okuma hatasıyla ceza bana kesildi. Bunun araştırılmasını istiyorum" ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, benzer harf ve rakam gruplarının farklı illerdeki araçlarda bulunabileceğine, özellikle harflerin yazılış biçimindeki benzerliklerin sistemler tarafından karıştırılabileceğine dikkat çekiyor. Plaka okuma sistemlerinde yaşanan hataların her yıl binlerce sürücüyü mağdur ettiği biliniyor. Ancak bu tür durumlarda sürücülerin itiraz hakkını kullanması ve delillerini sunması gerekiyor.
Ne yapmalı?
Trafik cezalarına itiraz için öncelikle ceza tebligatının alındığı tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili Sulh Ceza Hakimliği'ne başvurmak gerekiyor. İtiraz dilekçesine aracın o tarihte farklı bir yerde olduğunu kanıtlayan belgeler (GPS kaydı, otoyol geçiş kaydı, araç muayene belgesi, tanık ifadeleri gibi) ekleniyor. Eğer ceza hatalıysa, mahkeme cezayı iptal edebiliyor. Ayrıca, aynı plaka farklı bir araçta kullanılıyorsa, durumun Emniyet Genel Müdürlüğü'ne bildirilmesi gerekiyor.
Abdullah Erdal, benzer mağduriyet yaşayan vatandaşlara seslenerek, "Sakın cezayı ödemeyin. Hemen itiraz edin. Ben avukatımla birlikte hakkımı arayacağım. Bu hata başkasının başına da gelebilir" dedi.
Yetkililere çağrı
Olayın ardından, trafik cezalarının daha dikkatli kesilmesi ve plaka benzerliğine karşı sistemlerin iyileştirilmesi gerektiği yönünde çağrılar yapıldı. Türkiye'de mobil radar ve PTS cihazlarının zaman zaman harf benzerliğini ayırt edemediği, özellikle 'O' ile '0', 'I' ile '1' gibi karışıklıkların hatalı cezalara neden olduğu biliniyor. Sürücüler, cezalarının kesildiği tarihte aracın nerede olduğunu hatırlamaları ve gerekli belgeleri saklamaları konusunda uyarılıyor.
Abdullah Erdal'ın başına gelen bu olay, teknolojik sistemlerin yanı sıra insan hatasının da cezalarda rol oynayabileceğini gösteriyor. Yetkililerin hatalı cezaları azaltmak için daha kapsamlı bir denetim mekanizması kurması, vatandaşların mağduriyetini önleyecektir. Bu tür olayların tekrar yaşanmaması için plaka tanıma sistemlerinin yapay zeka destekli olarak güncellenmesi öneriliyor.