İsrailoğullarının Mûsâ'dan sonraki ileri gelenleri, peygamberlerine başvurarak kendilerine bir hükümdar tayin etmesini ve Allah yolunda savaşacaklarını bildirdiler. Peygamber, onların bu talebine karşılık, savaş farz kılındığında geri dönme ihtimallerini hatırlatarak tereddüdünü dile getirdi. Ancak kavim, yurtlarından ve çocuklarından uzaklaştırıldıklarını öne sürerek savaşma konusundaki kararlılıklarını yineledi. Bu diyalog, siyasi tarihte tarafsızlığın mümkün olup olmadığına dair kadim bir tartışmanın kapısını aralar.
Tarafsızlık İddiasının İmkansızlığı
Siyaset sahnesinde "tarafsızım" diyen aktörlerin aslında hangi tarafın çıkarlarına hizmet ettiği, İsrailoğullarının kıssasından bugüne uzanan bir sorudur. Kıssada, savaşmama yönünde bir tercih, düşmanın ekmeğine yağ sürmek anlamına gelir. Nitekim peygamberin uyarısı, sadece bir öngörü değil, aynı zamanda bir uyarıdır: Savaşmamak, pasif kalmak değil; aktif olarak karşı tarafı güçlendirmektir. Bu durum, modern siyasette de benzer şekilde işler. Bir zulme sessiz kalan, bir haksızlığa göz yuman kişi, aslında zalimin yanında saf tutmuş olur.
İsrailoğullarının ileri gelenleri, başlangıçta savaşma konusunda istekli görünseler de, peygamberin uyarısıyla gerçek niyetleri ortaya çıkar. Çünkü savaş farz kılındığında, yurtlarından ve çocuklarından uzaklaştırılmış olmanın verdiği psikolojik baskıyla geri adım atarlar. Bu, tarafsızlığın aslında bir kaçış olduğunu gösterir. Siyasi hayatta da benzer şekilde, "ben tarafsızım" diyenler, çoğu zaman sorumluluk almaktan kaçınanlardır. Oysa tarafsızlık, bir taraf seçmemek değil; mevcut düzenin devamını istemektir.
Savaşmama Kararının Sonuçları
Kıssanın devamında, İsrailoğulları savaşmaktan vazgeçince, hak ettikleri cezaya çarptırılırlar. Bu ceza, sadece maddi değil, aynı zamanda manevi bir çöküştür. Yurtlarından uzaklaştırılma, çocuklarından ayrılma gibi argümanlar, aslında savaşmama kararını meşrulaştırmak için kullanılan bahanelerdir. Bugün de siyasi arenada, "ekonomik kriz var", "halk hazır değil", "uluslararası konjonktür uygun değil" gibi gerekçelerle harekete geçmeyenler, aslında statükonun korunmasına hizmet ederler. Bu, kötünün askeri olmak anlamına gelir.
Tarih boyunca birçok toplumsal hareket, bu tür bahanelerle bastırılmıştır. Örneğin, sivil haklar mücadelesinde, "şimdi zamanı değil" diyenler, aslında ayrımcılığın devamını sağlamışlardır. Benzer şekilde, bugün iklim krizi, yoksulluk veya savaş gibi küresel sorunlarda tarafsız kalan ülkeler, aslında sorunun kaynağı olan güçlerin yanında yer alırlar. Çünkü tarafsızlık, mevcut güç dengelerini değiştirmez; aksine onu pekiştirir.
Günümüze Yansımaları
İsrailoğullarının hükümdar talebi ve akabinde yaşananlar, siyaset felsefesinde "adalet mi düzen mi" tartışmasını da beraberinde getirir. Peygamber, onlara bir hükümdar tayin ettiğinde (Tâlût), kavim, onun servet ve soyluluk bakımından yetersiz olduğunu öne sürerek itiraz etti. Bu, lider seçiminde liyakatten çok maddi ve sosyal statüye bakıldığını gösterir. Bugün de seçmen davranışlarında benzer bir eğilim gözlemlenir: Adayın niteliğinden çok, popülist söylemler ve maddi çıkarlar ön plandadır. Bu durum, demokrasinin işleyişini zayıflatır ve otoriter eğilimleri güçlendirir.
Ayrıca, kıssada geçen "yurtlarımızdan ve çocuklarımızdan uzaklaştırıldık" ifadesi, yerinden edilme ve mültecilik olgusuna da işaret eder. Bugün milyonlarca insan, savaş ve zulüm nedeniyle yurtlarını terk etmek zorunda kalmaktadır. Ancak bu insanlar, sığındıkları ülkelerde de ırkçılık ve ayrımcılıkla karşılaşmaktadır. Bu, uluslararası toplumun tarafsız kalamayacağını gösterir. Çünkü mültecilere kapılarını kapatan ülkeler, aslında onları zulmeden rejimlerin yanında yer alır.
Sonuç: Taraf Olmak Kaçınılmazdır
İsrailoğullarının kıssası, siyasi hayatta tarafsızlığın bir yanılsama olduğunu ortaya koyar. İyiden yana taraf olmayan, kötünün askeri olur. Bu, sadece bireysel bir tercih değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluktur. Bugün Filistin'den Ukrayna'ya, iklim krizinden yoksulluğa kadar birçok meselede tarafsız kalmak, aslında statükoyu ve zalimi desteklemektir. Bu nedenle, her birey ve her devlet, hangi tarafta durduğunu net bir şekilde ortaya koymalıdır. Aksi halde, tarih önünde hesap vermekten kaçınamayız.
