İtalya Rekabet Kurumu (AGCM), ABD merkezli teknoloji devi Apple'ın bulut hizmeti iCloud ile ilgili olarak Avrupa Birliği'nin (AB) Dijital Pazarlar Yasası'nı (DMA) ihlal ettiği gerekçesiyle resmi bir soruşturma başlattı. Kurum, Apple'ın iCloud hizmetlerinde kullanıcılarına sunduğu bazı uygulamaların rekabet kurallarına aykırı olduğunu ve tüketici tercihlerini kısıtladığını öne sürüyor. Soruşturma, özellikle Apple'ın kendi bulut hizmetini rakiplerine karşı haksız avantaj sağlayacak şekilde konumlandırdığı iddialarına odaklanmış durumda.
İddialar neyi kapsıyor?
AGCM'nin incelemesi, Apple'ın iCloud'u iOS ve iPadOS cihazlarında varsayılan bulut depolama çözümü olarak sunması ve kullanıcıların üçüncü taraf bulut hizmetlerine geçişini zorlaştırdığı yönündeki şikayetlere dayanıyor. Ayrıca, Apple'ın uygulama mağazası politikalarının, rakip bulut depolama uygulamalarının kullanıcılara sunduğu özellikleri kısıtladığı belirtiliyor. DMA kapsamında ‘kapı bekçisi’ olarak tanımlanan Apple'ın, bu kurallara uymaması halinde ciddi para cezalarıyla karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.
Dijital Pazarlar Yasası nedir?
AB'nin 2022'de kabul ettiği Dijital Pazarlar Yasası, büyük teknoloji şirketlerinin piyasa gücünü kötüye kullanmasını önlemeyi amaçlıyor. Yasa kapsamında belirlenen ‘kapı bekçisi’ şirketlerin, kendi hizmetlerini rakiplerininkine göre daha avantajlı hale getirmesi, kullanıcı verilerini izinsiz toplaması ve üçüncü taraf uygulamaları engellemesi yasaklanıyor. Apple, Google, Meta, Amazon gibi devler bu kapsamda değerlendiriliyor.
İtalya'nın başlattığı soruşturma, DMA'nın uygulanmasına yönelik ilk somut adımlardan biri olarak kayda geçti. AGCM, Apple'ın iCloud hizmetlerinin yanı sıra, şirketin uygulama mağazası ve ödeme sistemleriyle ilgili başka ihlallerin olup olmadığını da araştıracak. Soruşturma sürecinde Apple'ın savunması alınacak ve gerekirse şirketin ticari uygulamalarında değişiklik yapması istenecek.
Apple’dan henüz resmi açıklama yok
Konuyla ilgili olarak Apple yetkilileri henüz resmi bir açıklama yapmış değil. Ancak şirketin daha önce DMA'ya uyum için çeşitli adımlar attığı biliniyor. Örneğin, Avrupa'da üçüncü taraf uygulama mağazalarına izin verme ve farklı ödeme sistemlerini kabul etme gibi değişiklikler duyurulmuştu. Bununla birlikte, iCloud özelinde yapılan şikayetler, Apple'ın bulut hizmetlerindeki pazar gücünün sorgulanmasına neden oldu.
Teknoloji analistleri, soruşturmanın sonucunun diğer ‘kapı bekçisi’ şirketler için de emsal teşkil edebileceğini belirtiyor. Eğer Apple'ın iCloud uygulamaları DMA'ya aykırı bulunursa, şirketin bu hizmetini Avrupa'da yeniden yapılandırması gerekebilir. Bu durum, kullanıcıların bulut depolama konusunda daha fazla seçeneğe sahip olmasını sağlayabilir.
AB Komisyonu, DMA'nın uygulanmasını denetlemekle yükümlü. İtalya'daki soruşturma, ulusal düzeyde yürütülse de, Komisyon'un da sürece dahil olması bekleniyor. Özellikle Apple'ın Avrupa genelindeki faaliyetleri göz önüne alındığında, soruşturma sonuçlarının küresel yankı uyandırması muhtemel.
Bu gelişme, büyük teknoloji şirketlerinin pazar hakimiyetini kırmayı hedefleyen düzenlemelerin somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Rekabet otoritelerinin artan denetimleri, tüketicilerin lehine sonuçlar doğurabilir; ancak şirketlerin bu düzenlemelere uyum sağlama maliyeti de tartışma konusu.
