İsviçre Dışişleri Bakanlığı, ABD ile İran arasında cuma günü yapılması planlanan görüşmelerin iptal edildiğini resmen duyurdu. Taraflar arasında arabuluculuk rolü üstlenen İsviçre, bu kararı kısa bir açıklamayla kamuoyuna bildirdi. Görüşmelerin neden iptal edildiğine dair henüz resmi bir gerekçe paylaşılmadı.
Görüşmelerin arka planı
ABD ve İran, son aylarda nükleer müzakereler başta olmak üzere çeşitli diplomatik kanallardan temas halindeydi. Cuma günkü toplantının, dolaylı görüşmeler formatında İsviçre'nin ev sahipliğinde yapılması bekleniyordu. İki ülke arasında doğrudan diplomatik ilişki bulunmadığı için, İsviçre çıkarlarını koruma (koruma gücü) yetkisiyle aracılık yapıyor.
İptalin olası nedenleri
Diplomatik kaynaklar, iptalin teknik aksaklıklardan ziyade siyasi bir karar olabileceğini belirtiyor. ABD yönetiminin İran'ın bölgesel faaliyetlerine yönelik yeni yaptırım kararları alması, görüşmelerin ertelenmesine yol açmış olabilir. Ayrıca İran'ın uranyum zenginleştirme programıyla ilgili son IAEA raporlarındaki kritik ifadeler de tansiyonu yükseltmişti.
Taraflardan ilk tepkiler
Ne Beyaz Saray ne de Tahran yönetimi konuyla ilgili hemen bir açıklama yapmadı. Ancak ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsünün, bir önceki hafta müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini söylemesi, iptal kararını sürpriz kılıyor. İran Dışişleri Bakanlığı ise henüz sessizliğini koruyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
ABD-İran görüşmelerinin iptali, Orta Doğu'da tansiyonun yeniden yükseleceği endişesini doğurdu. Özellikle İsrail ve Suudi Arabistan gibi ülkeler, bu gelişmeyi yakından takip ediyor. Nükleer anlaşmanın (Kapsamlı Ortak Eylem Planı - KOEP) yeniden canlandırılması umutları da bu iptalle birlikte zora girmiş görünüyor.
Uluslararası toplum, iki ülke arasındaki diyaloğun devam etmesini ve gerginliğin tırmanmamasını bekliyor. İsviçre'nin arabuluculuk çabaları ise bu iptale rağmen sürecek. Uzmanlar, görüşmelerin önümüzdeki haftalarda yeniden planlanabileceğini, ancak bunun için tarafların siyasi irade göstermesi gerektiğini vurguluyor.
