İsveç Parlamentosu, sığınmacılara yönelik kalıcı oturma izni uygulamasını sona erdiren hükümet destekli yasa tasarısını kabul etti. 1 Temmuz 2025'te yürürlüğe girmesi beklenen düzenleme, ülkenin göç politikasında köklü bir değişim anlamına geliyor. Yeni yasaya göre, sığınmacılara artık kalıcı oturma izni yerine geçici koruma statüsü verilecek ve bu statü belirli aralıklarla yenilenecek.
Yeni düzenlemenin detayları
İsveç hükümeti, sığınmacıların entegrasyonunu hızlandırmak ve sosyal yardım yükünü azaltmak amacıyla kalıcı oturum iznini kaldırdı. Yeni sistemde sığınmacılar, ilk etapta 3 yıllık geçici oturum izni alacak. Bu süre sonunda ülkedeki kalış koşulları yeniden değerlendirilecek. İş bulma, dil öğrenme ve topluma uyum gibi kriterler oturum izninin uzatılmasında belirleyici olacak. Ayrıca, sığınma başvurusu reddedilenlerin sınır dışı edilme süreci hızlandırılacak.
Ekonomik ve siyasi arka plan
İsveç, son on yılda yaklaşık 400 bin sığınmacıya ev sahipliği yaptı. Bu durum, kamu harcamalarını artırırken entegrasyon sorunlarını da beraberinde getirdi. Aşırı sağcı İsveç Demokratları'nın artan etkisiyle hükümet, göç politikasında sert önlemler almaya yöneldi. Uzmanlar, yeni yasanın iş gücü piyasasında kısa vadede bazı sektörlerde işgücü açığı yaratabileceğini, ancak uzun vadede daha kontrollü bir göç sisteminin ülke ekonomisine katkı sağlayacağını belirtiyor. İnsan hakları örgütleri ise düzenlemenin sığınmacıların belirsizlik ve kaygılarını artıracağını savunuyor.
Dünyada benzer uygulamalar Danimarka ve Norveç'te de görülüyor. Danimarka, 2019'da kalıcı oturum iznini kaldırmış ve geçici koruma statüsünü benimsemişti. İsveç'in bu adımı, İskandinav ülkelerinin göç politikalarında daha muhafazakar bir çizgiye kaydığını gösteriyor.
Yasanın parlamentoda geniş bir koalisyon desteğiyle kabul edilmesi, konunun siyasi boyutunu da ortaya koyuyor. Başbakan Ulf Kristersson, yasanın "İsveç'in çıkarlarını korumak için gerekli" olduğunu söyledi. Muhalefet partileri ise düzenlemeyi "insanlık dışı" olarak nitelendiriyor.
Yeni yasanın uygulamaya girmesiyle birlikte, İsveç'teki sığınmacıların statülerinin dönüştürülmesi süreci başlayacak. Göç İdaresi'nin bu dönüşüm için ek personel alımı yapacağı belirtiliyor. İsveç'in bu kararı, Avrupa'da göç politikalarının geleceği açısından da önemli bir işaret olarak değerlendiriliyor.
