Adalet Bakanı Akın Gürlek, muvazaalı gayrimenkul satışları yoluyla usulsüz şekilde Türk vatandaşlığı kazandırılmasına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında İstanbul'un en büyük alışveriş merkezlerinden birinin sahibinin gözaltına alındığını duyurdu. Bakan Gürlek, açıklamasında soruşturmanın derinleştirileceğini ve tüm sorumluların hesap vereceğini belirtti.
Gözaltı Kararı ve Soruşturmanın Kapsamı
Edinilen bilgilere göre, gözaltına alınan iş insanı, sahibi olduğu gayrimenkul portföyünü kullanarak yabancı uyruklu kişilere gerçek değerinin çok üzerinde gösterilen satışlarla vatandaşlık başvurusu yapılmasını sağlamakla suçlanıyor. Muvazaa iddiası, tapu kayıtlarında yapılan incelemeler sonucunda ortaya çıktı. Soruşturma, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülüyor ve şu ana kadar çok sayıda kişinin ifadesine başvuruldu.
Bakan Gürlek, konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, "Vatandaşlık, sadece bir belge değil, aynı zamanda sadakat ve aidiyet bağıdır. Bu bağı zedeleyen, usulsüzlükle elde edilen vatandaşlıklar tespit edilerek iptal edilecek, sorumlular adalet önüne çıkarılacaktır." ifadelerini kullandı. Gürlek, soruşturmanın sadece bu olayla sınırlı olmadığını, benzer yöntemlerle yapılan tüm vatandaşlık işlemlerinin mercek altına alındığını vurguladı.
Muvazaalı Satış Yöntemi Nasıl İşliyor?
Gayrimenkul sektöründe sıkça karşılaşılan muvazaalı satış, alıcı ve satıcının anlaşarak gerçek değerin üzerinde bir bedel göstererek resmi işlem yapması anlamına geliyor. Türk vatandaşlığı kazanmak isteyen yabancılar için belirlenen minimum gayrimenkul yatırım tutarı (genellikle 400 bin dolar) bu yöntemle şişirilerek, aslında çok daha düşük bir bedel ödeyen kişiler vatandaşlık hakkı elde edebiliyor. Tapu ve kadastro kayıtlarında yapılan denetimlerde, aynı gayrimenkulün kısa süre içinde birden fazla kez el değiştirdiği ve her seferinde değerinin fahiş oranda arttığı tespit edildi. Bu durum, muvazaa şüphesini güçlendirdi.
Soruşturma kapsamında, gözaltına alınan iş insanının yanı sıra, bazı tapu müdürlüğü çalışanları ve aracı emlakçılar hakkında da idari ve adli işlem başlatıldığı öğrenildi. İçişleri Bakanlığı ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün de süreci yakından takip ettiği, usulsüz vatandaşlık verilen kişilerin tespiti için özel bir ekip kurulduğu belirtiliyor.
Arka Plan: Vatandaşlık Satışı Tartışmaları
Türkiye'de yabancılara gayrimenkul satışı yoluyla vatandaşlık verilmesi uygulaması, 2017 yılında yapılan düzenleme ile 1 milyon dolar olan alt sınırın 2018'de 250 bin dolara, ardından 2022'de 400 bin dolara çekilmesiyle sık sık gündeme geldi. Muhalefet partileri, bu uygulamanın "vatandaşlık satışı"na dönüştüğünü ve ülke güvenliği için risk oluşturduğunu savunuyor. İktidar ise uygulamanın ekonomik katkı sağladığını, ancak usulsüzlüklerin titizlikle denetlendiğini belirtiyor.
Son yıllarda artan denetimler sonucunda binlerce kişinin vatandaşlığının iptal edildiği, bazı durumlarda sahte belgelerle başvuru yapanların tespit edildiği biliniyor. Bu son operasyon, hükümetin konuya ilişkin hassasiyetini gösterirken, aynı zamanda denetim mekanizmalarındaki eksiklikleri de gözler önüne seriyor. Uzmanlar, muvazaalı işlemlerin önüne geçilmesi için tapu kayıtlarının banka transferleriyle çapraz kontrol edilmesi ve gerçek değer tespitinin bağımsız ekspertiz raporlarıyla yapılması gerektiğini vurguluyor.
Soruşturmanın Geleceği ve Olası Sonuçları
Gözaltına alınan iş insanının ifadesinin ardından mahkemeye sevk edilmesi bekleniyor. Soruşturmanın, aralarında yurt dışında yerleşik kişilerin de bulunduğu geniş bir ağı kapsadığı iddia ediliyor. Adalet Bakanlığı, sürecin şeffaf bir şekilde yürütüleceğini ve kamuoyunun düzenli olarak bilgilendirileceğini açıkladı.
Bu gelişme, Türkiye'de yabancılara gayrimenkul satışı ve vatandaşlık başvurularında yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. Denetimlerin sıklaşması, sektördeki bazı aktörlerin faaliyetlerini askıya almasına neden olurken, gerçek yatırımcıların da mağdur olmaması için yasal düzenlemelerin netleştirilmesi gerekiyor. Vatandaşlık hakkının bir meta haline getirilmemesi, hem ulusal güvenlik hem de toplumsal adalet açısından kritik önem taşıyor.
