İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından yapılan toplantıda toplu ulaşım ücretlerine zam yapıldı. 27 Eylül 2024 tarihli UKOME kararıyla, tam bilet ücreti 22,50 TL'den 27 TL'ye yükseltildi. Zam oranı yaklaşık yüzde 20 olarak belirlendi. Yeni tarifeler 1 Ekim 2024 itibarıyla yürürlüğe girecek.
Yeni tarife ne kadar oldu?
Yeni düzenlemeyle birlikte tam elektronik bilet ücreti 27 TL, öğrenci bileti 11 TL, öğretmen bileti 19 TL ve 65 yaş üstü aylık abonman ücreti 100 TL olarak belirlendi. Ayrıca, 10 kullanımlık kart ücreti 245 TL, metro ve metrobüs aktarma ücretleri de yüzde 20 oranında artırıldı. UKOME toplantısında alınan karar, İstanbul genelinde toplu ulaşım kullanan milyonlarca vatandaşı doğrudan etkileyecek.
Zam gerekçesi ve eleştiriler
İstanbul Büyükşehir Belediyesi yetkilileri, zammın artan akaryakıt ve işletme maliyetleri nedeniyle kaçınılmaz olduğunu savunurken, muhalefet kanadı ise zammın vatandaşın cebine ek yük getirdiğini belirtti. CHP'li İBB Meclis üyeleri, özellikle öğrenci ve dar gelirli vatandaşlar için daha fazla sübvansiyon talep etti. UKOME toplantısında karar oy çokluğuyla alınırken, bazı üyeler zamma ret oyu kullandı.
Ulaşım zamları, enflasyon ve artan yaşam maliyetleriyle mücadele eden İstanbullular için yeni bir yük anlamına geliyor. Özellikle günde iki kez toplu ulaşım kullanan bir çalışanın aylık ulaşım gideri yaklaşık 1.080 TL'ye çıkarken, öğrenciler için bu rakam 440 TL olacak. Ulaşım harcamalarındaki artış, hanelerin bütçesini daha da zorlayacak.
Geçmiş zamlar ve enflasyon etkisi
İstanbul'da toplu ulaşıma en son Şubat 2024'te yüzde 35 oranında zam yapılmıştı. 2024 yılı boyunca toplu ulaşım ücretlerindeki artış oranı yüzde 60'ı aştı. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, yıllık enflasyon yüzde 52 civarında seyrederken, ulaşım kalemindeki fiyat artışları genel enflasyonun üzerinde gerçekleşiyor. Ulaşım zamlarının enflasyonu körükleyici etkisi de tartışma konusu.
Bağımsız değerlendirmelere göre, toplu ulaşım zamları kaçınılmaz gibi görünse de, yerel yönetimlerin sübvansiyon politikalarını gözden geçirmesi gerekiyor. Özellikle düşük gelir grupları için sosyal destek mekanizmalarının devreye sokulması, ulaşımda adaleti sağlayabilir. Aksi halde, artan ulaşım maliyetleri bireysel araç kullanımını teşvik ederek trafik sorununu daha da derinleştirebilir.
