İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) Ağustos ayı toplantısında alınan karar ile 2026-2027 eğitim öğretim yılının başlayacağı 14 Eylül Pazartesi günü kent genelinde toplu ulaşım araçları ücretsiz hizmet verecek. Uygulama, sabah 06.00 ile akşam 16.00 saatleri arasında geçerli olacak. Bu adımın, öğrenci ve velilerin okula dönüş sürecini rahatlatması ve trafik yoğunluğunu azaltması bekleniyor.
Ücretsiz Ulaşım Uygulamasının Detayları
UKOME'nin ağustos ayı toplantısında alınan karar doğrultusunda, 14 Eylül Pazartesi günü İstanbul'daki tüm toplu ulaşım araçları (metro, metrobüs, otobüs, vapur ve şehir hatları) 06.00-16.00 saatleri arasında ücretsiz olacak. Uygulama, öğrencilerin okullarına gidiş ve geliş saatlerini kapsaması için bu zaman diliminde planlandı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi yetkilileri, özellikle sabah ve öğleden sonraki yoğun saatlerde öğrenci ve velilerin mağdur olmaması için bu geniş zaman dilimini uygun gördüklerini belirtti.
Ücretsiz ulaşım hizmeti, İstanbulkart ile yapılan tüm toplu taşıma türlerini kapsayacak. Bu kapsamda metrobüs, metro, tramvay, füniküler, otobüs ve vapur seferleri ücretsiz olacak. Ancak özel halk otobüsleri ve minibüsler bu uygulamanın dışında tutulacak. İBB, bu uygulamanın maliyetinin yaklaşık 150 milyon TL olacağını açıkladı. Bu tutarın belediye bütçesinden karşılanacağı bildirildi.
Eğitim Yılı Önlemleri Kapsamında Alınan Diğer Kararlar
UKOME toplantısında sadece ücretsiz ulaşım değil, eğitim yılının başlangıcına yönelik birçok önlem de ele alındı. Okulların açılacağı ilk hafta boyunca İstanbul genelinde trafik ekiplerinin sayısı artırılacak ve okul çevrelerinde güvenli öğrenci geçişleri için düzenlemeler yapılacak. Ayrıca, okul servis araçlarının güzergahları ve denetimleri sıkılaştırılacak. İBB ekipleri, öğrencilerin yoğun olarak kullanacağı caddelerde ve kavşaklarda trafik akışını rahatlatmak için ek sinyalizasyon sistemleri devreye alacak.
Toplu ulaşımda kapasite artırımına gidilecek: Metro ve metrobüs seferleri, yoğun saatlerde daha sık çalışacak şekilde planlandı. İBB, bu sayede özellikle sabah saatlerindeki yoğunluğun azaltılmasını hedefliyor. Ayrıca, vapur seferlerinin de okul saatlerine göre yeniden düzenleneceği açıklandı. Bu düzenlemeler, eğitim öğretim yılının ilk haftası boyunca devam edecek.
İstanbul Valiliği ve ilçe belediyeleriyle koordineli bir şekilde yürütülen çalışmalar kapsamında, okul çevrelerinde geçici trafik düzenlemeleri yapılacak. Okul giriş ve çıkış saatlerinde bazı caddelerin tek yönlü trafiğe kapatılması veya park yasakları getirilmesi gibi önlemler uygulanabilecek. Bu kapsamda sürücülerin, trafik işaret ve işaretçilerine dikkat etmeleri gerekecek.
Geçmiş Yıllarda Yapılan Benzer Uygulamalar
İstanbul'da daha önce de eğitim yılının başlangıcında benzer ücretsiz ulaşım uygulamaları hayata geçirilmişti. Geçtiğimiz yıl okulların açıldığı gün, 06.00-18.00 saatleri arasında toplu ulaşım ücretsiz yapılmış, bu uygulama öğrenci velileri tarafından memnuniyetle karşılanmıştı. Ayrıca, bazı özel günlerde de (örneğin Yılbaşı) toplu ulaşımın ücretsiz olduğu biliniyor. Bu uygulamalar, kent sakinlerinin toplu taşımaya yönelmesini teşvik ediyor ve trafik yoğunluğunun azalmasına katkı sağlıyor.
Ancak bu yıl uygulamanın süresinin 06.00-16.00 olarak belirlenmesi, bazı kesimler tarafından eleştirildi. Kimileri, uygulamanın akşam saatlerini de kapsaması gerektiğini savunurken, kimileri de bu uygulamanın bütçeye getireceği yükün altını çiziyor. İBB yetkilileri, bu zaman diliminin öğrenci ve velilerin gün içinde en yoğun seyahat ettikleri saatler olduğunu ve bu nedenle bu aralığın yeterli olacağını belirtiyor.
İstanbul'da yaşayan milyonlarca öğrenci ve ailesi için önemli bir destek olan bu karar, kentteki trafik sorununa da kısmi bir çözüm getirmeyi amaçlıyor. Eğitim yılının başlamasıyla birlikte artan trafik yoğunluğunun, ücretsiz toplu taşıma sayesinde bir nebze olsun hafiflemesi bekleniyor. Ayrıca, toplu taşıma kullanımının teşvik edilmesi, çevre kirliliğinin azaltılmasına da katkı sağlayacak.
Bu tür uygulamalar, İstanbul'un devasa ulaşım ağında düzenlemeleriyle birlikte ele alındığında, kent sakinlerinin yaşam kalitesini olumlu yönde etkilemektedir. Ancak uzun vadede sürdürülebilirlik için bütçe planlamasının dikkatli yapılması gerekmektedir. İBB'nin bu yöndeki adımları, diğer büyükşehirler için de örnek teşkil edebilecek niteliktedir. Kentte yaşayan herkesin, bu tür uygulamalardan en iyi şekilde faydalanması için toplu taşıma araçlarının saatlerine uyması ve planlamalarını buna göre yapması büyük önem taşımaktadır.
