İstanbul, bu haftanın en sıcak gününü yaşamaya hazırlanıyor. Meteoroloji kaynaklarından alınan verilere göre, mega kentte termometreler gün içinde 40 derece sınırına dayanacak. Uzmanlar, özellikle öğle saatlerinde dışarı çıkılmaması konusunda uyarıyor. Şehirde beklenen 'fırın etkisi' nedeniyle sıcak çarpmasına karşı ciddi önlemler alınması gerekiyor.
Kavurucu Sıcaklar Kapıda
Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden alınan son verilere göre, İstanbul'da bugün hava sıcaklığının mevsim normallerinin 5 ila 7 derece üzerine çıkması bekleniyor. Özellikle Avrupa yakasında yer alan ilçelerde termometrelerin 39-40 dereceyi göstereceği tahmin ediliyor. Yetkililer, bu ani sıcaklık artışının 'fırın etkisi' olarak adlandırılan, şehirleşme ve betonlaşmanın sıcaklığı artırdığı bir fenomene yol açtığını belirtiyor.
Boğaz çevresi ve yüksek kesimlerde sıcaklığın nispeten daha düşük olması beklenirken, şehir merkezinde yaşayanlar için durum daha kritik. Özellikle öğle saatlerinde 12.00 ile 16.00 arasında sıcaklık en yüksek seviyeye ulaşacağı için dışarı çıkmaktan kaçınılması öneriliyor. Sağlık Bakanlığı, kronik rahatsızlığı olanların, yaşlıların ve çocukların güneş çarpmasına karşı ekstra dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlardan Kritik Uyarılar
İstanbul Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Ayşe Yılmaz, yaptığı açıklamada 'Fırın etkisi' kavramının, şehirlerdeki yoğun yapılaşma ve asfalt yüzeylerin güneşten gelen enerjiyi absorbe ederek akşam saatlerinde bile ısınması olarak açıkladı. Bu durum, gece sıcaklıklarının düşmesini engeller ve şehirlerde kırsal bölgelere göre daha yüksek sıcaklıkların yaşanmasına neden olur. Prof. Dr. Yılmaz, 'İstanbul'da yeşil alanların azalması, betonlaşmanın artması bu etkiyi körüklüyor. Bugün beklenen sıcaklık, bu etkinin ne kadar ciddi boyutlara ulaştığını gösteriyor.' dedi.
Meteoroloji uzmanları, sıcaklıkların bu gece de etkisini sürdüreceğini, hafta boyunca periyodik olarak sıcak dalgalarının yaşanabileceğini belirtiyor. Küresel ısınmanın etkisiyle artan sıcaklık rekorlarının Türkiye'nin diğer şehirlerinde olduğu gibi İstanbul'da da önümüzdeki yıllarda daha sık görülebileceği ifade ediliyor. Bu nedenle uzmanlar, uzun vadeli şehir planlamalarında yeşil alanların artırılması, binaların yalıtımlı ve çevre dostu malzemelerle inşa edilmesi gibi önlemlerin acilen hayata geçirilmesi gerektiğini savunuyor.
İstanbullular Ne Yapmalı?
Sağlık yetkilileri, vatandaşları aşırı sıcaklara karşı şu önerilerde bulunuyor:
- Dışarı çıkış saatlerine dikkat edin: 11.00-16.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça dışarı çıkmayın.
- Bol su tüketin: Susuzluk hissetmeseniz bile su içmeyi ihmal etmeyin.
- İnce ve açık renkli giysiler tercih edin: Şapka ve güneş gözlüğü kullanın.
- Serin yerlerde vakit geçirin: Alışveriş merkezleri, kamu binaları gibi klimalı alanları tercih edin.
- Hayvanları unutmayın: Sokak hayvanları için su kapları bırakın.
Ayrıca, belediye ekiplerinin bugün şehrin birçok noktasında ücretsiz su dağıtımı yapacağı bildirildi. Vatandaşların sıcak çarpması belirtileri olan baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik gibi durumlarda en yakın sağlık kuruluşuna başvurmaları istendi.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) de aşırı sıcaklara karşı harekete geçti. Ekiplerin özellikle metro ve metrobüs istasyonlarında ikram araçları bulundurduğu, park ve bahçelerdeki su sayaçlarının çalışır durumda tutulduğu bildirildi. Belediyenin resmi Twitter hesabından yapılan açıklamada, "İstanbulluların sağlığını korumak için tüm önlemleri aldık. Lütfen serin kalın." denildi.
Bu arada, aşırı sıcakların enerji tüketimini artırması nedeniyle elektrik dağıtım şirketleri de olası arızalara karşı teyakkuzda. İstanbul'da geçmiş yıllarda yaşanan elektrik kesintilerinin tekrarlanmaması için ekiplerin 24 saat boyunca nöbet tutacağı öğrenildi.
Sonuç olarak, İstanbul'da bugün beklenen aşırı sıcaklar, şehirleşmenin ve küresel iklim değişikliğinin acil sağlık risklerini bir kez daha gözler önüne seriyor. Uzmanlar, artan sıcaklıkların sadece bugünle sınırlı kalmayacağını, önümüzdeki yıllarda da benzer dalgaların yaşanabileceğini belirtiyor. Bu nedenle hem bireysel hem de kurumsal düzeyde alınacak tedbirlerin sürdürülebilir bir anlayışla ele alınması gerekiyor. Sıcaklıkla mücadelede bilinçli bir toplum, olası sağlık felaketlerinin önüne geçebilir.
