İstanbul'da milyonlarca yayanın kullandığı üst geçitler, bakımsızlık nedeniyle can güvenliğini tehdit ediyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) sorumluluğundaki birçok noktada merdivenler paslanmış, demirler açığa çıkmış ve yapısal bütünlük kaybolmuş durumda. Uzmanlar, önlem alınmadığı takdirde olası bir çökme veya kazanın kaçınılmaz olduğu konusunda uyarıyor.
Bakımsızlık can alabilir
Kent genelinde 400'den fazla yaya üst geçidi bulunuyor. Bunların önemli bir kısmı 1990'lı yıllarda inşa edildi. Yıllar içinde hava koşulları, tuzlama ve yoğun kullanım, özellikle korkuluk ve basamaklarda aşınmaya yol açtı. Şişli, Mecidiyeköy ve Bakırköy gibi yoğun noktalardaki geçitlerde, betonarme kısımlarda çatlaklar, paslanmış demir donatılar ve kaygan yüzeyler gözlemleniyor. Vatandaşlar, "Geçitlerden geçerken korkuyorum, bir gün bir çocuk düşecek" diyerek tepkilerini dile getiriyor.
İhmale rağmen bütçe ayrılmıyor
İBB'nin 2024 yılı bütçesinde üst geçit bakımı için ayrılan payın yetersiz olduğu belirtiliyor. CHP'li belediye meclis üyesi Ahmet Yıldız, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Yıllık 50 milyon lira gibi bir rakam ayrılmış, bu ancak 3-4 geçidin yenilenmesine yeter. Oysa en az 100 geçit acil onarıma ihtiyaç duyuyor" dedi. Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kayıtlarına göre, 2023'te üst geçitlerle ilgili 127 şikayet başvurusu yapıldı, ancak bunların sadece 34'ü işleme alındı.
Ne yapılmalı?
Ulaşım uzmanı Prof. Dr. Hakan Korkmaz, periyodik bakımın ihmal edilmesinin büyük bir risk oluşturduğunu söylüyor: "Üst geçitlerin paslanma ve yıpranma seviyesi düzenli olarak kontrol edilmeli. Belirli aralıklarla boyama, kaynak ve beton tamiri yapılmalı. Ayrıca bazı geçitlerin yerine yaya alt geçitleri veya sinyalize kavşaklar düşünülmeli." İstanbul'da her gün milyonlarca yaya bu geçitleri kullanıyor. Yetkililerin acil bir tarama başlatması ve kamuoyunu bilgilendirmesi gerekiyor.
Türkiye'de daha önce benzer ihmaller can kayıplarına yol açtı. 2018'de Ankara'da bir üst geçidin korkuluğu çökmüş, bir kişi yaralanmıştı. 2021'de İzmir'de paslanan bir merdivenin basamağı kırılmış, bir kadın düşerek ağır yaralanmıştı. Bu örnekler, İstanbul'da da aynı senaryonun yaşanabileceğini gösteriyor. İBB'nin hızlı bir şekilde harekete geçmesi, hem can güvenliği hem de kamu vicdanı açısından hayati önem taşıyor.
