İstanbul'daki yoğun araç tescil trafiği nedeniyle mevcut plaka serileri tükenme sınırına dayandı. Yetkililer, tıkanıklığı aşmak için harf kombinasyonlarının değiştirilmesi veya rakam hanesinin artırılması gibi yeni formülleri değerlendiriyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Emniyet Müdürlüğü’nden alınan bilgiye göre, özellikle 34 il plaka kodunun ardından kullanılan iki harf ve üç rakam sisteminin kısa sürede tükenmesi bekleniyor. Şu anda 34 FF, 34 GG gibi serilere geçilmiş durumda ve bu serilerin de hızla eridiği belirtiliyor.
Plaka sıkıntısının boyutları ne?
İstanbul’da her yıl ortalama 300 bin yeni araç trafiğe çıkıyor. Bu hızla devam edildiğinde, mevcut sistemde yaklaşık 8 milyon kombinasyon bulunmasına rağmen iki harfli serilerin 2026 yılına kadar tükenebileceği hesaplanıyor. Uzmanlar, aynı sorunun daha önce diğer büyükşehirlerde de yaşandığını hatırlatarak, Ankara’nın 06 plaka kodunda 2000’li yılların başında rakam hanesini 3’ten 4’e çıkardığını belirtiyor. İstanbul için benzer bir adım atılması durumunda, örneğin 34 ABC 123 yerine 34 ABC 1234 gibi 4 haneli rakamlara geçilmesi gündemde.
Alternatif çözümler neler?
Çalışmalar kapsamında üç harfli plakalar da masada. Ancak bu sistem, araç sahiplerinin mevcut plakalarını değiştirmesini gerektireceği için maliyet ve zaman açısından zorlukları beraber getiriyor. Bir diğer seçenek ise harf kombinasyonlarının daha önce kullanılmamış sıralamalarla devam etmesi, örneğin İ, Ö, Ü gibi Türkçe karakterlerin kullanılması. Emniyet yetkilileri, konuyla ilgili nihai kararın İçişleri Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığı’nın ortak çalışması sonucu verileceğini ifade ediyor.
Araç sahiplerini neler bekliyor?
Henüz kesin bir tarih verilmese de, yeni düzenlemenin 2025 yılı içinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Mevcut araç sahiplerinin plakaları geçerliliğini koruyacak; değişiklik yalnızca yeni tescil edilecek araçları kapsayacak. Plaka değişim ücretleri ve prosedürleri ise henüz netleşmiş değil. Sürücüler, olası bir değişiklikten etkilenmemek için araç alımını ertelemeyi düşünebilir, ancak yetkililer panik yapmaya gerek olmadığını vurguluyor.
Uzmanlar ne diyor?
Trafik plakaları üzerine çalışmalar yapan Prof. Dr. Ahmet Yılmaz, “İstanbul’un plaka sorunu aslında bir yönetim planlaması eksikliğinin göstergesidir. 34 kodu, Türkiye’deki en yoğun araç trafiğine sahip şehre atanmış tek il kodudur. Çözüm için birden fazla seçenek mevcut; ancak hangisi seçilirse seçilsin, halkın bilgilendirilmesi ve mağduriyetlerin önlenmesi öncelik olmalıdır” dedi. Uzmanlar, sistemsel bir reformun yanı sıra toplu taşımanın teşvik edilmesinin de plaka tükenme hızını azaltabileceğine dikkat çekiyor.
