İstanbul Valiliği, öğrenci ve eğitim çalışanlarının ibadet ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kapsamlı bir düzenleme başlattı. Vali Davut Gül'ün imzasını taşıyan genelge, 39 ilçe kaymakamlığı ile ilgili kurumlara gönderildi. Genelgede, okullardaki mevcut mescitlerin durumu, yeni ihtiyaçların belirlenmesi ve ibadet alanlarının iyileştirilmesi konularında talimatlar yer aldığı öğrenildi.
Genelgenin İçeriği ve Kapsamı
İstanbul Valiliği'nden yapılan açıklamaya göre, genelge ile öğrencilerin ve öğretmenlerin ibadetlerini rahatça yerine getirebilmeleri için okullardaki fiziki koşulların gözden geçirilmesi istendi. Okullarda mescit bulunup bulunmadığı, bulunan mescitlerin temizlik, güvenlik ve ergonomik şartları değerlendirilecek. Ayrıca, mescidi olmayan okullar için uygun alanların tahsis edilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması talimatı verildi.
Genelgede, ibadet alanlarının kız ve erkek öğrenciler için ayrı ayrı düzenlenmesi, abdest alma yerlerinin temiz ve kullanılabilir durumda olması, aydınlatma ve havalandırma sistemlerinin yeterliliği gibi teknik detaylara da değinildiği ifade edildi. Öğrencilerin dini hassasiyetlerine uygun bir.ortam oluşturulması hedefleniyor.
İller Arasında Farklılıklar ve Uygulama Planı
İstanbul'un farklı ilçelerinde okul binalarının fiziki yapısı ve öğrenci sayılarına göre farklılıklar bulunuyor. Bu nedenle genelgede, her kaymakamlığın kendi bölgesindeki okulları hızla denetlemesi ve ihtiyaç raporlarını valiliğe sunması istendi. Raporlar doğrultusunda, kısa vadede çözülebilecek sorunlar için kaynak ayrılacak, uzun vadeli projeler için de planlama yapılacak.
Yetkililer, uygulamanın yıl sonuna kadar tamamlanmasının hedeflendiğini, önceliğin ise öğrenci yoğunluğu fazla olan okullara verileceğini belirtti. Ayrıca, özel okulların da bu kapsamda bilgilendirileceği, ancak mevzuat gereği özel okullarda uygulamanın kendi iç düzenlemelerine bağlı olduğu hatırlatıldı.
Toplumsal Tepkiler ve Beklentiler
Genelge, eğitim camiasında geniş yankı uyandırdı. Bazı eğitim sendikaları, uygulamanın öğrencilerin dini özgürlükleri açısından olumlu olduğunu ancak fiziki şartların iyileştirilmesi kadar eğitim müfredatının da güncellenmesi gerektiğini savundu. Veliler ise genellikle uygulamayı desteklerken, özellikle mescidi bulunmayan okullardaki öğrencilerin uzun süre ayakta bekleme veya soğuk havalarda açık alanlarda ibadet etme sorunlarının sona ermesini bekliyor.
İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü, genelgenin uygulanması için bir komisyon oluşturulduğunu ve komisyonun önümüzdeki hafta ilk toplantısını yapacağını açıkladı. Komisyonun, ilçe milli eğitim müdürleri ve okul müdürleriyle iş birliği içinde çalışacağı bildirildi.
Önceki Uygulamalar ve Hukuki Çerçeve
Türkiye'de okullarda mescit açılması konusu zaman zaman gündeme gelen bir konu. Milli Eğitim Bakanlığı'nın daha önce yayımladığı genelgelerle, okullarda ibadet alanlarının oluşturulması teşvik edilmişti. Ancak uygulamalar iller arasında farklılık gösteriyor. İstanbul Valiliği'nin bu adımı, başta Ankara ve İzmir olmak üzere diğer büyükşehirler için de örnek teşkil edebilir.
Hukuki açıdan, Anayasa'nın din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına alan maddeleri, kamu hizmeti veren kurumlarda ibadet imkânlarının sağlanmasını destekliyor. Ayrıca, 2023 yılında yürürlüğe giren yeni Milli Eğitim Bakanlığı yönetmeliğinde, okullarda mescit bulunması zorunluluğu getirilmemiş, ancak imkânlar ölçüsünde yer ayrılması yönünde hüküm bulunuyor.
Bu düzenleme, eğitimde fırsat eşitliği bağlamında da değerlendiriliyor. Uzmanlar, öğrencilerin dini ihtiyaçlarının karşılanmasının onların psikolojik ve sosyal gelişimlerine katkı sağlayacağını, okul aidiyetini güçlendireceğini belirtiyor.
Öte yandan, bazı kesimler uygulamanın laiklik ilkesine aykırı olduğunu iddia ederken, yetkililer bu eleştirilere “Herkesin inancına saygılıyız; amaç öğrencilerin mağduriyetini gidermek” şeklinde yanıt verdi.
Gelişmeleri yakından takip edeceğiz. Okullardaki mescitlerin durumu, yapılan denetimler ve uygulamanın sonuçları hakkında bilgi verdikçe haberimizi güncelleyeceğiz.