İstanbul Valiliği, 39 ilçe kaymakamlığına ve bağlı kamu kurumlarına gönderdiği resmi yazıda, okullarda mescit açılması talimatını verdi. Bu adım, öğrencilerin dini ihtiyaçlarını daha uygun koşullarda karşılayabilmeleri amacıyla atıldığı belirtilirken, eğitim camiasında geniş yankı uyandırdı. Valilik yetkilileri, konuya ilişkin ayrıntılı bir çalışma başlatıldığını ve uygulamanın kademeli olarak hayata geçirileceğini açıkladı.
Talimatın İçeriği ve Kapsamı
İstanbul Valiliği'nin ilgili kurumlara ilettiği yazıda, okullarda mescit bulunmayan yerlerde uygun alanların belirlenerek mescit olarak düzenlenmesi isteniyor. Yazıda, mescitlerin temizlik, güvenlik ve ibadet koşullarına uygun şekilde hazırlanması, öğrencilerin dini vecibelerini rahatça yerine getirebilmeleri için gerekli tedbirlerin alınması gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, mescitlerin açılış saatlerinin okul idareleri tarafından belirleneceği ve denetimlerin de yine ilgili birimlerce yapılacağı ifade ediliyor.
Bu talimatın, İstanbul genelinde yaklaşık 8 bin 500 okulu kapsadığı tahmin ediliyor. Okulların fiziki şartları göz önünde bulundurularak, mescit için ayrılacak alanların öncelikle mevcut boş sınıflar, depo veya çok amaçlı salonlar arasından seçilmesi planlanıyor. Bazı okullarda ise, bahçe gibi açık alanlara prefabrik mescit yapılması gündemde. Valilik, uygulamanın başarılı olması için ilçe milli eğitim müdürlükleri ve okul yönetimleriyle iş birliği içinde çalışacak.
Eğitim Camiasından İlk Tepkiler
Konu hakkında görüşlerine başvurulan eğitim sendikaları, uygulamayı farklı açılardan değerlendirdi. Kimi sendikalar, öğrencilerin ibadet özgürlüğünü desteklediklerini belirterek bu adımı olumlu karşılarken; kimileri ise eğitim müfredatı ve okul disiplini üzerinde dikkatli olunması gerektiğine vurgu yaptı. Türk Eğitim-Sen İstanbul Şubesi Başkanı yaptığı açıklamada, "Mescitlerin açılması, öğrencilerin dini ihtiyaçları açısından önemli. Ancak okulların asıl işlevi eğitim-öğretimdir. Bu nedenle mescitlerin eğitimi aksatmayacak şekilde planlanması gerekir" dedi.
Öte yandan, bazı veli dernekleri de uygulamayı yakından takip ettiklerini belirterek, çocukların din eğitimi konusunda hassas olduklarını ifade etti. İstanbul Veliler Derneği sözcüsü, "Okullarda manevi değerlerin korunması ve çocuklarımızın ibadetlerini gerçekleştirebilmesi bizim için önemli. Ancak mescitlerin belirli kurallar çerçevesinde ve denetim altında olmasını istiyoruz" şeklinde konuştu.
Konuyla ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığı'ndan (MEB) herhangi bir açıklama gelmezken, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün valilik talimatını uygulamak için çalışma başlattığı öğrenildi. Müdürlük, önümüzdeki günlerde ilçe müdürlüklerine yol haritası iletecek.
Daha Önce de Gündeme Gelmişti
Okullarda mescit açılması konusu, Türkiye'de daha önce de sık sık gündeme gelmişti. Özellikle 2012 yılında imam hatip ortaokullarının yeniden açılması ve ortaokul seçmeli din derslerinin müfredata girmesiyle birlikte, okullarda ibadet mekânlarının varlığı tartışılmaya başlanmıştı. 2023 yılında da bazı illerde valilikler benzer talimatlar yayınlamış, bu uygulamalar kamuoyunda hem destek hem de eleştiri toplamıştı.
Uzmanlar ise, Türkiye'de din eğitimi ve ibadet özgürlüğü konusunda hassas bir dengenin gözetilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Eğitim uzmanı Prof. Dr. Ayşe Yılmaz, "Okullarda mescit açılması, Anayasa'nın din ve vicdan özgürlüğü maddesine dayanmaktadır. Ancak bu uygulamanın eğitimin bilimsel ve çağdaş yapısıyla çelişmemesi, öğrencilerin farklı inançlarına saygılı olunması önemlidir" değerlendirmesinde bulundu. Prof. Yılmaz, ayrıca mescitlerin zorunlu bir ibadet alanı hâline getirilmemesi, öğrencilerin dinî kimlikleriyle barışık yetişmelerine katkı sağlayacak şekilde tasarlanması gerektiğini sözlerine ekledi.
İstanbul Valiliği'nin bu talimatının, önümüzdeki dönemde diğer illere de örnek teşkil edebileceği yorumları yapılıyor. Uygulamanın nasıl sonuçlanacağı, öğrenci ve velilerden gelecek geri bildirimlere göre şekilleneceğe benziyor. Konu, hem eğitim gündemini hem de toplumsal tartışmaları uzun süre meşgul edecek gibi görünüyor.
