İstanbul Ticaret Odası (İTO) verilerine göre, İstanbul'da perakende fiyatlar mayıs ayında aylık bazda yüzde 1,53, yıllık bazda ise yüzde 36,77 yükseldi. Özellikle lokanta ve oteller grubundaki fiyat artışı dikkat çekti: bu grupta aylık artış yüzde 4,14 ile en yüksek seviyede gerçekleşti. Böylece dışarıda yemek yemek İstanbullular için giderek daha pahalı hale gelirken, enflasyonun ana itici güçlerinden biri konaklama ve yeme-içme sektörü oldu.
Lokanta ve oteller fiyatlarındaki sert yükseliş
İTO'nun açıkladığı mayıs ayı perakende fiyat endeksi detaylarına göre, lokanta ve oteller grubunun aylık artışı yüzde 4,14 ile tüm gruplar arasında en yüksek değeri aldı. Bu grubu yüzde 2,61 ile eğlence ve kültür hizmetleri, yüzde 2,46 ile ev eşyası ve bakım hizmetleri, yüzde 2,24 ile giyim ve ayakkabı izledi. Yıllık bazda ise en yüksek artış yüzde 51,68 ile lokanta ve oteller, yüzde 42,10 ile ev eşyası, yüzde 39,47 ile çeşitli mal ve hizmetler grubunda oldu. Gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık artış yüzde 1,43, yıllık yüzde 37,63 seviyesinde gerçekleşti.
Enflasyonun ana hikayesi: dışarıda yemek lüks haline geldi
Mart ayında yüzde 1,85 olan aylık enflasyon, nisanda yüzde 3,89'a yükseldikten sonra mayısta yüzde 1,53'e geriledi. Ancak yıllık enflasyon, nisandaki yüzde 35,37'den mayısta yüzde 36,77'ye çıktı. Bu artışta özellikle hizmet sektörü kaynaklı fiyat güncellemeleri etkili oldu. İstanbul'da dışarıda yemek yemenin maliyeti, gıda fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra işletme maliyetlerindeki artışlar nedeniyle de hızlı yükseldi. Uzmanlar, turizm sezonunun etkisiyle önümüzdeki aylarda da lokanta ve otel fiyatlarındaki yükselişin sürebileceğine dikkat çekiyor.
İstanbul ile Türkiye geneli arasındaki fark
İstanbul'daki enflasyon, Türkiye genelinin üzerinde seyretmeye devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) nisan ayı verilerine göre Türkiye'de yıllık enflasyon yüzde 69,80 iken, İstanbul'da bu oran daha düşük kalıyor. Ancak mayıs ayında İstanbul'daki yıllık enflasyon yüzde 36,77 olurken, aynı dönemde TÜİK henüz mayıs verisini açıklamadı. İstanbul özelinde enflasyonun daha düşük olması, kentteki rekabet ve tüketici alışkanlıklarının farklılığına bağlanıyor. Yine de dışarıda yemek yemenin lüks olduğu bir dönemden geçilirken, vatandaşlar bütçelerini daha dikkatli yönetmek zorunda kalıyor.
Değerlendirme
İTO verileri, İstanbul'da enflasyonun özellikle hizmet sektörü kaynaklı olarak yüksek seyrettiğini gösteriyor. Lokanta ve oteller grubundaki artış, turizm ve gıda maliyetlerinin yanı sıra işletmelerin kâr marjlarını koruma çabalarının bir yansıması. Öte yandan, Merkez Bankası'nın sıkı para politikasına rağmen enflasyonla mücadelede henüz istenen sonucun alınamadığı görülüyor. İstanbul gibi büyük şehirlerde fiyat artışlarının daha hızlı hissedilmesi, dar gelirli vatandaşların satın alma gücünü daha fazla erozyona uğratıyor.
