İstanbul Ticaret Odası (İTO) tarafından açıklanan verilere göre, İstanbul'da haziran ayında perakende fiyatlar aylık bazda yüzde 0,62 artarken, toptan fiyatlardaki yükseliş yüzde 1,18 ile ivme kazandı. Yıllık bazda tüketici enflasyonu yüzde 51,88'e gerilerken, toptan fiyatlardaki yıllık artış yüzde 38,45 olarak kaydedildi. Böylece haziran ayında zam şampiyonu, yüzde 3,12 artışla ulaştırma harcamaları grubu oldu.
Ulaştırma ve Konut Zamları Öne Çıktı
İstanbul'da haziran ayında perakende fiyatlarda en yüksek artış yüzde 3,12 ile ulaştırma harcamalarında yaşandı. Bunu yüzde 2,08 ile konut, yüzde 1,75 ile eğitim ve yüzde 1,51 ile sağlık ve kişisel bakım grupları izledi. Öte yandan, giyim ve ayakkabı grubunda yüzde 1,78, ev eşyası grubunda ise yüzde 1,22 oranında düşüş görüldü. Toptan fiyatlarda ise en fazla artış yüzde 3,32 ile yakacak ve enerji maddelerinde kaydedilirken, işlenmemiş maddeler yüzde 2,81 ile ikinci sırada yer aldı.
Yıllık Enflasyonda Düşüş Trendi
İstanbul'da yıllık tüketici enflasyonu, mayıs ayındaki yüzde 56,72 seviyesinden haziranda yüzde 51,88'e gerileyerek düşüşünü sürdürdü. Bu oran, 2023 yılı boyunca uygulanan sıkı para politikası ve kredi düzenlemelerinin etkisiyle talepteki yavaşlamayı yansıtıyor. Ancak toptan fiyatlardaki yıllık artış yüzde 38,45 seviyesinde kalsa da, aylık bazdaki hızlanma (yüzde 1,18) üretici maliyetlerindeki baskının devam ettiğini gösteriyor. Özellikle enerji ve hammadde fiyatlarındaki yükseliş, ilerleyen aylarda perakende fiyatlara yansıyabilecek potansiyel bir risk olarak değerlendiriliyor.
Ürün Grupları Bazında Detaylar
- Perakendede en yüksek artış: Ulaştırma (%3,12), konut (%2,08), eğitim (%1,75)
- Perakendede düşüş: Giyim ve ayakkabı (-%1,78), ev eşyası (-%1,22)
- Toptanda en yüksek artış: Yakacak ve enerji (%3,32), işlenmemiş maddeler (%2,81)
- Toptanda düşüş: Madenler ve cevherler (-%0,89)
İTO verilerine göre, haziran ayında perakende fiyat endeksi (İstanbul Tüketici Fiyatları Endeksi) aylık bazda yüzde 0,62, yıllık bazda yüzde 51,88 artış gösterdi. Toptan fiyat endeksi (İstanbul Toptan Eşya Fiyatları Endeksi) ise aylık yüzde 1,18, yıllık yüzde 38,45 yükseldi. 2024 yılı ilk altı ayında perakende fiyatlar toplam yüzde 21,17, toptan fiyatlar yüzde 12,71 artış kaydetti.
Değerlendirme
İstanbul enflasyon verileri, Türkiye genelindeki enflasyon eğilimine ışık tutması açısından önem taşıyor. Toptan fiyatlardaki aylık artışın perakendeye göre daha hızlı olması, maliyet kaynaklı enflasyonist baskıların sürdüğüne işaret ediyor. Öte yandan, perakendede yıllık enflasyonun gerilemesi, Merkez Bankası'nın faiz artırımlarının talep kanalıyla etkili olduğunu gösteriyor. Ancak enerji ve ulaştırma maliyetlerindeki yükseliş, önümüzdeki aylarda enflasyonun yeniden yukarı yönlü revize edilmesine neden olabilir. Bu nedenle, para politikasının sıkı duruşunu koruması ve maliye politikasının destekleyici adımlar atması bekleniyor.
