İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) tarafından yapılan bilimsel araştırma, İstanbul'da hava kirliliğinin mayıs ayında yüzde 8 oranında azaldığını ortaya koydu. Araştırma sonuçlarına göre, kentin havası en temiz ilçesi Şile olurken, en kirli ilçe Kağıthane olarak kaydedildi. Liste, önceki aylara göre önemli değişiklikler içeriyor.
Hava kirliliği verileri nasıl toplandı?
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi öğretim üyeleri, İstanbul genelinde 39 ilçede kurulu hava kalitesi izleme istasyonlarından alınan verileri analiz etti. Araştırmada partikül madde (PM10 ve PM2.5) ile azot dioksit (NO2) seviyeleri incelendi. Mayıs ayı boyunca günlük ortalama değerler, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) referans limitleriyle karşılaştırıldı.
Verilere göre, İstanbul genelinde PM10 seviyesi bir önceki aya göre yüzde 8 düşerken, PM2.5 seviyesinde yüzde 5, NO2 seviyesinde ise yüzde 10 azalma görüldü. Bu düşüşte, mayıs ayında etkili olan yağışlı hava koşulları ve rüzgar hızındaki artışın etkili olduğu belirtiliyor.
En temiz ve en kirli ilçeler
Araştırmaya göre, İstanbul'un en temiz havasına sahip ilçeleri sırasıyla Şile, Adalar, Beykoz, Sarıyer ve Çatalca oldu. Bu ilçelerde PM10 seviyesi WHO’nun önerdiği 24 saatlik limit olan 45 µg/m³'ün altında seyretti. En kirli ilçeler ise Kağıthane, Gaziosmanpaşa, Esenler, Bağcılar ve Güngören olarak sıralandı. Bu ilçelerde özellikle trafik yoğunluğu ve sanayi tesislerine yakınlık hava kalitesini olumsuz etkiliyor.
Listede göze çarpan en büyük değişiklik, önceki aylarda alt sıralarda yer alan Üsküdar'ın bu ay temiz ilçeler arasına girmesi oldu. Yetkililer, Üsküdar'daki hava kalitesi artışında, deniz kıyısındaki yeşil alanların ve rüzgar koridorlarının etkili olduğunu belirtiyor.
Hava kirliliği nedenleri ve etkileri
İstanbul'da hava kirliliğinin başlıca nedenleri arasında motorlu taşıt emisyonları, sanayi tesisleri, ısınma amaçlı fosil yakıt kullanımı ve inşaat faaliyetleri yer alıyor. Özellikle kış aylarında artan kömür ve doğalgaz tüketimi, yaz aylarında ise trafik yoğunluğu hava kalitesini düşürüyor. Mayıs ayındaki azalma, mevsimsel geçişin etkisiyle sıcaklıkların artması ve ısınma ihtiyacının azalmasıyla ilişkilendiriliyor.
Uzmanlar, hava kirliliğinin solunum yolu hastalıkları, kalp-damar rahatsızlıkları ve erken ölüm riskini artırdığına dikkat çekiyor. İstanbul'da her yıl yaklaşık 6 bin kişinin hava kirliliğine bağlı nedenlerle hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Bu nedenle hava kalitesinin iyileştirilmesi, kamu sağlığı açısından büyük önem taşıyor.
İTÜ araştırmacıları, hava kirliliğini azaltmak için toplu taşıma kullanımının teşvik edilmesi, bisiklet yollarının yaygınlaştırılması, sanayi tesislerinde filtre sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi ve yeşil alanların artırılması gibi önlemlerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, vatandaşların günlük hava kalitesi raporlarını takip ederek gerekli önlemleri alması öneriliyor.
