İstanbul, meteorolojik bir fenomen olan Omega Blokajı'nın dağılmasıyla birlikte, halk arasında 'Eyyam-ı Bahur' olarak bilinen ve yılın en sıcak günlerinin yaşandığı döneme giriyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün son değerlendirmelerine göre, megakentte hava sıcaklıklarının 40 dereceye dayanması, hatta bazı bölgelerde bu eşiği aşması bekleniyor. Yetkililer, klima kullanımının bile etkisiz kalacağı bu aşırı sıcaklara karşı vatandaşları uyarıyor. Uzmanlar, Ağustos ayının son 30 yılın en sıcak dönemi olacağını vurgulayarak, özellikle kronik rahatsızlığı olanlar ve yaşlılar için ciddi sağlık risklerine dikkat çekiyor.
Omega Blokajı'nın Dağılması ve Sıcak Hava Dalgası
Omega Blokajı, atmosferde yüksek basınç sistemlerinin hareketsiz kalmasına neden olan ve genellikle hava koşullarını stabilize eden bir yapı olarak biliniyor. Bu blokaj, Türkiye'yi aşırı sıcaklardan koruyan bir kalkan görevi görüyordu. Ancak meteorologlar, bu yapının zayıflayarak etkisini yitirdiğini ve bunun sonucunda Kuzey Afrika üzerinden gelen sıcak hava dalgasının bölgeye ulaştığını belirtiyor. İstanbul başta olmak üzere Marmara Bölgesi'nin tamamı, bu hafta sonundan itibaren etkisini gösterecek olan sıcak hava dalgasının etkisi altına girecek.
Meteoroloji uzmanları, sıcaklıkların mevsim normallerinin 8-10 derece üzerinde seyredeceğini, gece sıcaklıklarının bile 25 derecenin altına düşmeyeceğini tahmin ediyor. Bu durum, özellikle gece saatlerinde de sıcaklığın etkisini hissettireceği anlamına geliyor. Kentin yoğun nüfuslu bölgelerinde ısı adacığı etkisiyle sıcaklıkların daha da yüksek hissedilmesi bekleniyor. Yapılaşmanın yoğun olduğu, yeşil alanların az olduğu bölgelerde termometreler 45 dereceye yaklaşabilecek.
Klima ve Pencere Çözüm Olmayacak
Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, bu sıcaklık seviyelerinde klimaların bile yetersiz kalabileceği, özellikle eski tip klimaların soğutma kapasitesinin düşeceği uyarısı yapıldı. Uzmanlar, sıcaklığın 40 dereceyi aştığı durumlarda klimaların tek başına iç ortam sıcaklığını konfor seviyesine düşüremeyeceğini, bu yüzden pencerelerin kapatılarak güneş ışınlarının içeri girmesinin engellenmesi, panjur veya perde kullanılması gerektiğini öneriyor. Ayrıca, günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmaması tavsiye ediliyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) de aşırı sıcaklara karşı acil eylem planını devreye soktu. Şehrin çeşitli noktalarında su dağıtım noktaları oluşturulurken, özellikle açık alanlarda çalışan işçiler için gölgelik alanlar ve dinlenme istasyonları kuruldu. Ayrıca, metruk binalarda yaşayan evsizler için gece sığınma merkezlerinin kapasitesi artırıldı. Sağlık ekipleri, sıcak çarpması vakalarına karşı hastanelerde önlem aldı.
Son 30 Yılın En Sıcak Ağustosu Bekleniyor
Meteoroloji verilerine göre, Ağustos ayı boyunca sıcak hava dalgasının etkisini sürdüreceği ve bu ayın son 30 yılın en sıcak Ağustos ayı olacağı tahmin ediliyor. İstanbul'da kaydedilen en yüksek sıcaklık değerlerine ulaşılması ihtimali bulunuyor. 2021 yılında İstanbul'da termometreler 40.7 dereceyi görmüştü; bu yıl bu rekorun kırılabileceği konuşuluyor. Uzmanlar, küresel ısınmanın etkisiyle aşırı sıcakların daha sık ve daha şiddetli yaşanacağını, bu durumun artık yeni normal olduğunu ifade ediyor.
İstanbul'daki su kaynakları da bu sıcaklıklardan olumsuz etkileniyor. Barajlardaki doluluk oranı, kuraklık tehdidi nedeniyle yakından takip ediliyor. Yetkililer, su tüketiminde tasarrufa gidilmesi çağrısında bulunuyor. Tarım alanlarında ise ürün kayıplarının yaşanmaması için sulama zamanlamasına dikkat edilmesi gerektiği belirtiliyor.
Uzmanlar, özellikle İstanbul gibi metropollerde aşırı sıcakların enerji tüketimini artırdığını, elektrik şebekeleri üzerinde ek bir yük oluşturduğunu hatırlatıyor. Klima kullanımının artmasıyla birlikte enerji kesintisi riskine karşı vatandaşların tasarruflu olmaları önemle vurgulanıyor.
Sıcaklardan Korunmanın Yolları
Uzmanlar, aşırı sıcaklardan korunmak için şu önerilerde bulunuyor:
- Güneş ışınlarının dik açıyla geldiği 11.00-16.00 saatlerinde dışarı çıkılmamalı.
- Bol su tüketilmeli, susuzluk hissi beklenmeden sıvı alınmalı.
- Hafif, açık renkli, pamuklu kıyafetler giyilmeli; şapka ve güneş gözlüğü kullanılmalı.
- Klima kullanırken ortam sıcaklığıyla dış ortam arasında 5-7 dereceden fazla fark olmamalı.
- Perde ve panjurlar kapalı tutularak güneş ışınlarının içeri girmesi engellenmeli.
- Bebekler, hamileler, kronik hastalar ve yaşlılar başta olmak üzere risk grubundakiler daha dikkatli olmalı.
- Sıcak çarpması belirtileri (baş dönmesi, bitkinlik, bulantı, kusma) görüldüğünde hemen sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
İstanbul'da aşırı sıcakların önümüzdeki hafta da etkisini artırarak sürdürmesi bekleniyor. Yetkililer, vatandaşların uyarıları dikkate alarak tedbirli olmalarını istiyor. Bu sürecin atlatılabilmesi için toplumun her kesiminin dayanışma içinde olması gerekiyor. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle mücadelenin önemine dikkat çekerek, bu tür aşırı hava olaylarının gelecekte daha sık yaşanacağına işaret ediyor.
