İstanbul'a su sağlayan barajlardaki doluluk oranı, yağışların azalması ve yaz aylarında artan su tüketimi nedeniyle yüzde 56,63 seviyesine geriledi. Uzmanlar, yağışların yetersiz seyretmesi durumunda sonbahar aylarında su kıtlığı riskinin artabileceği uyarısında bulunuyor. Kent genelinde son haftalarda etkili olan sıcak hava dalgası ve düşük nem oranı, su kaynakları üzerindeki baskıyı daha da artırdı.
Baraj doluluk oranları alarm veriyor
İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) verilerine göre, 22 Haziran 2024 itibarıyla baraj doluluk oranı yüzde 56,63 olarak ölçüldü. Geçen yıl aynı dönemde bu oran yüzde 60'ların üzerindeydi. En düşük seviyeler, yüzde 25,68 ile Kazandere ve yüzde 30,21 ile Pabuçdere barajlarında kaydedildi. Öte yandan Istrancalar barajı yüzde 63,32, Ömerli barajı yüzde 60,41 ve Büyükçekmece barajı yüzde 55,78 doluluk oranlarına sahip.
Uzmanlar, özellikle son iki aydır beklenen yağışların gelmemesinin barajlardaki su seviyesini olumsuz etkilediğini belirtiyor. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Meteoroloji Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Selahattin İncecik, "Mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar ve düşük nem, buharlaşmayı hızlandırarak barajlardaki su kaybını artırıyor. Eylül ve ekim aylarında yeterli yağış olmazsa, kış öncesi su sıkıntısı yaşanabilir" dedi.
Su tasarrufu çağrıları artıyor
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve İSKİ, vatandaşları suyu daha verimli kullanmaya çağırıyor. Son günlerde yapılan duyurularda, bahçe sulama, araç yıkama ve havuz doldurma gibi faaliyetlerin kısıtlanması gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, kaçak su kullanımıyla mücadele kapsamında denetimlerin artırıldığı bildirildi.
Kuraklık riski sadece İstanbul'u değil, Marmara Bölgesi'nin büyük bir kısmını tehdit ediyor. Bursa, Kocaeli ve Sakarya gibi şehirlerde de baraj dolulukları geçen yıla göre daha düşük seviyelerde. Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle yağış rejimindeki dengesizliğin önümüzdeki yıllarda su kaynakları üzerindeki baskıyı artırabileceğini belirtiyor.
Geçmiş yıllarla karşılaştırma
İstanbul barajlarındaki en kritik dönem 2021 yılında yaşanmış, doluluk oranı yüzde 20'nin altına düşmüştü. O dönemde alınan tedbirler ve takip eden kış yağışları sayesinde kriz atlatılmıştı. Ancak bu yıl, geçen yıla göre daha düşük seviyelerde başlayan kış yağışları ve ilkbahardaki kuraklık, su rezervlerini olumsuz etkiledi.
Yetkililer, yağmur suyu hasadı, gri su kullanımı ve su tasarruflu armatürlerin teşviki gibi uzun vadeli çözümler üzerinde çalışıyor. Ayrıca, İstanbul'a su sağlayan Melen Barajı'nın kapasitesinin artırılması ve yeni su kaynaklarının devreye alınması planlanıyor.
İstanbul'da su kullanım alışkanlıklarının değişmesi gerektiğini vurgulayan çevre mühendisleri, bina bazında su sayaçlarının düzenli takibi ve kaçakların önlenmesi için dijital çözümlerin yaygınlaştırılmasını öneriyor.
Son olarak, İSKİ'nin resmi internet sitesi ve mobil uygulaması üzerinden baraj doluluk oranları günlük olarak yayınlanıyor. Vatandaşlar, su tüketimini planlarken bu verileri dikkate almaları konusunda uyarılıyor.
