İstanbul'un su ihtiyacını karşılayan barajlardaki doluluk oranı, 15 Temmuz itibarıyla yüzde 59,71 seviyesine geriledi. Bu oran, kente su sağlayan 10 barajın toplam doluluk durumunu yansıtıyor. Her ne kadar mevcut tablo acil bir su krizine işaret etmese de, son 25 günde yaşanan 61 milyon metreküplük kayıp dikkat çekiyor. Özellikle beklenen Ağustos sıcakları ve günlük 3,3 milyon metreküpe yaklaşan tüketim, asıl izlenmesi gereken riskin düşüş hızı olduğunu ortaya koyuyor.
Barajlardaki kayıp hızlanıyor
İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) verilerine göre, baraj doluluk oranı haziran ortasında yüzde 70'in üzerindeydi. Ancak yaz aylarının etkisiyle bu oran hızla düşüşe geçti. 15 Temmuz'da 59,71'e gerileyen oran, geçen yılın aynı döneminde yüzde 40'lar seviyesindeydi. Bu yıl daha yüksek bir başlangıç yapılsa da, düşüş hızı endişe veriyor. Uzmanlar, sıcaklıkların artmasıyla su tüketiminin daha da yükseleceğini ve barajlardaki kaybın hızlanacağını belirtiyor.
Su tüketimi rekor seviyede
İstanbul'da günlük su tüketimi son günlerde 3,3 milyon metreküpe yaklaştı. Bu rakam, kentin su ihtiyacının yüzde 97'sini barajlardan karşıladığı düşünüldüğünde oldukça yüksek. Yaz aylarında artan nüfus ve turist hareketliliği de tüketimi artırıyor. Yetkililer, vatandaşları suyu tasarruflu kullanmaya davet ederken, alternatif su kaynaklarına yönelik çalışmalar da hız kazandı.
Geçen yılın kurak dönemi hatırlatıyor
2023 yılının aynı döneminde baraj doluluk oranı yüzde 40'lara kadar düşmüştü. Bu durum, İstanbul'un su kriziyle karşı karşıya kalmasına neden olmuştu. Bu yıl yağışların daha iyi olması doluluk oranını yukarı taşısa da, uzmanlar iklim değişikliği ve artan nüfusun uzun vadede ciddi sorunlar yaratabileceğini söylüyor. Melen Çayı ve diğer su kaynaklarından getirilen su miktarı da kritik seviyelerde.
Uzmanlar ne diyor?
Su politikaları uzmanı Prof. Dr. Ali Fuat Aydın, düşüş hızının asıl risk olduğunu vurguluyor: "Barajlardaki su miktarı yeterli görünse de, kayıp hızı mevcut tüketim ve sıcaklıkla devam ederse Ağustos sonunda kritik eşiğe ulaşabiliriz. Vatandaşların ve yetkililerin tedbir alması gerek." Aydın, ayrıca kaçak su kullanımının da büyük bir sorun olduğunu ve denetimlerin artırılması gerektiğini belirtiyor.
Alınan önlemler ve öneriler
İSKİ, su tasarrufu kampanyaları ve kaçak kullanım denetimleriyle kaybı azaltmaya çalışıyor. Ayrıca alternatif su kaynakları olarak deniz suyu arıtma tesisleri ve yağmur suyu hasadı gibi projeler de değerlendiriliyor. Vatandaşlar için ise basit önlemler: Diş fırçalarken suyu kapatmak, duş süresini kısaltmak, bahçe sulamasında sabah veya akşam saatlerini tercih etmek. Her damlanın önemli olduğu bugünlerde, toplumsal bilincin artırılması gerekiyor.
İstanbul'un su rezervi, sadece bir yaz meselesi değil; iklim değişikliği ve kentleşme baskısı altında sürdürülebilir su yönetimi için uzun vadeli planlamaların yapılması gerekiyor. Baraj doluluk oranları her ne kadar anlık durumu yansıtsa da, asıl mesele suyu verimli kullanmayı öğrenmek. Bu kapsamda, bağımsız değerlendirmelere göre, İstanbul'un su sorunu çözülebilir ancak bu; siyasi irade, teknolojik yatırım ve bireysel çabanın birleşmesini gerektiriyor.
