İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, yaklaşan genel seçimler öncesinde işgal altındaki Batı Şeria'da tek taraflı ilhak kararı alınması çağrısında bulundu. Smotrich, yaptığı yazılı açıklamada, 'Yahudi halkının tarihi toprakları üzerinde egemenliğimizi tesis etme zamanı geldi' ifadelerini kullandı. Bu talep, uluslararası toplumun büyük tepkisine yol açarken, bölgedeki tansiyonun daha da yükselmesine neden oldu.
Smotrich'in ilhak planı ve seçim stratejisi
Smotrich, koalisyon hükümetinin dağılmasının ardından erken seçime gidilmesi ihtimalini değerlendirerek, Batı Şeria'daki yerleşim yerlerinin resmen İsrail toprağı olarak tanınmasını istedi. Bakan, 'Filistinlilere yeni bir gerçeklik dayatmalıyız. Ya bizim egemenliğimizi kabul edecekler ya da bölgeyi terk edecekler' dedi. Smotrich'in bu çıkışı, aşırı sağ seçmeni konsolide etme ve Başbakan Binyamin Netanyahu'nun sağ kanadını zorlama amacı taşıyor. Netanyahu ise şu ana kadar ilhak konusunda temkinli bir dil kullanmış, ancak Smotrich'in çağrısına doğrudan yanıt vermemiştir.
Uluslararası tepkiler ve bölgesel yansımalar
Smotrich'in ilhak çağrısı, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve ABD'den sert tepki aldı. BM Sözcüsü, 'Tek taraflı ilhak girişimleri uluslararası hukukun açık ihlalidir ve iki devletli çözümü tamamen ortadan kaldırır' açıklamasını yaptı. AB Dış İlişkiler Sorumlusu, İsrail'e 'provokasyonlardan kaçınma' çağrısında bulunurken, ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü 'Gerginliği artıracak adımlardan kaçınılmalı' uyarısını yineledi. Filistin Yönetimi ise konuyu Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taşıyacağını duyurdu. Bölgede, özellikle Batı Şeria'da Filistinli grupların protesto gösterileri düzenlemesi bekleniyor. İsrail güvenlik güçleri, olası çatışmalara karşı alarm durumuna geçti.
Bağlam ve değerlendirme
Smotrich'in bu çıkışı, İsrail siyasetindeki aşırı sağın Filistin topraklarını ilhak etme yönündeki ısrarlı taleplerini bir kez daha gündeme taşıdı. 2020 yılında Trump yönetiminin açıkladığı sözde 'Yüzyılın Anlaşması' planı, Batı Şeria'nın büyük bölümünün İsrail'e verilmesini öngörüyordu ancak sonuçlanamamıştı. Mevcut uluslararası konjonktürde, Rusya-Ukrayna savaşı ve bölgesel istikrarsızlık, İsrail'in ilhak adımlarına karşı etkili bir uluslararası müdahaleyi zorlaştırıyor. Analistler, Smotrich'in çağrısının seçim öncesi bir taktik olduğu görüşünde. Ancak bu tür söylemler, Filistinliler arasında umutsuzluğu artırırken, bölgede yeni bir şiddet sarmalını tetikleyebilir. İsrail'in gelecekteki hükümetinin tutumu ve uluslararası baskılar, Batı Şeria'nın statüsünü belirleyecek temel faktörler olarak öne çıkıyor.
