İsrail Diaspora Bakanı Amichai Chikli, Kudüs'te düzenlenen JNS Zirvesi'nde yaptığı konuşmada Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Suriye'nin yeni yönetimini hedef alarak, bu ülkelerin İran'la birlikte yeni bir tehdit ekseni oluşturduğunu öne sürdü. ABD-İran anlaşmasının ardından köşeye sıkışan İsrail'de Türkiye paniğinin büyüdüğü bir dönemde gelen bu açıklamalar, Ankara'da NATO ittifakına yönelik sorgulamaları da beraberinde getirdi.
Chikli'den Sert Suçlamalar
JNS Zirvesi'nde konuşan Chikli, İran tehdidinin geride kaldığını savunarak, "Karşımızda yeni bir eksen var: Türkiye, Suriye ve Katar'dan oluşan şer ekseni. Bu ülkeler, İran'ın boşalttığı alanı dolduruyor ve İsrail için varoluşsal tehdit oluşturuyor" ifadelerini kullandı. Bakan, özellikle Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığına ve Katar üzerinden Hamas'a verdiği desteğe dikkat çekti. Chikli, "Erdoğan rejimi, Filistinlileri silahlandırarak bölgeyi ateşe atıyor" dedi.
Türkiye'den Tepki
Chikli'nin açıklamalarına Ankara'dan hızlı yanıt geldi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "İsrailli bakanın asılsız iddialarını şiddetle reddediyoruz. Türkiye, uluslararası hukuka bağlı kalarak bölgesel istikrar için çalışmaktadır. İsrail'in saldırgan söylemi, Filistin topraklarındaki işgalini gizleyemeyecektir" açıklamasını yaptı. Öte yandan, Suriye'deki geçici yönetim de Chikli'yi "provokatör" olarak nitelendirdi.
NATO'daki Çatlak Büyüyor
Chikli'nin Türkiye'yi hedef alması, NATO içindeki gerilimi de yeniden alevlendirdi. Ankara, İsrail'in Filistin politikaları nedeniyle ABD ve AB ile yaşadığı sorunların yanı sıra, NATO'nun doğu kanadındaki angajmanlarına da eleştirel yaklaşıyor. Uzmanlar, İsrail'in Türkiye'yi 'şer ekseni' olarak tanımlamasının NATO'da birliği zedelediğini belirtiyor. Eski bir NATO yetkilisi, "Türkiye, İttifak'ın güney kanadında kritik bir ülke; ancak İsrail'le yaşanan bu tür gerginlikler, ittifak içi diyaloğu olumsuz etkiliyor" değerlendirmesini yaptı.
Bağlam ve Değerlendirme
İsrailli bakanın bu çıkışı, aslında bölgede yeni bir kutuplaşmanın habercisi olarak yorumlanıyor. ABD'nin İran'la anlaşma yolunda ilerlemesi, İsrail'in geleneksel tehdit algısını değiştirmesine neden oldu. Türkiye'nin son yıllarda Afrika ve Orta Doğu'da artan etkinliği, Katar'ın Hamas'a verdiği destek ve Suriye'deki yeni yönetimin İsrail karşıtı söylemi, Tel Aviv'de alarm zillerini çaldırıyor. Ancak bu 'yeni şer ekseni' tanımlaması, bölgedeki gerçek dinamikleri yansıtmaktan uzak; zira Türkiye ve Katar, İran'la aynı safta yer almıyor. Tam tersine, Ankara ve Doha, İran'ın bölgesel yayılmacılığına karşı Suudi Arabistan ve BAE ile yakın işbirliği içinde. Dolayısıyla Chikli'nin sözleri, İsrail iç politikasına yönelik bir hamle olarak da okunabilir.
