İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Somali'den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland Bölgesi ile uzun yıllardır bir dizi gizli operasyonda işbirliği yaptıklarını açıkladı. Katz'ın bu itirafı, bölgesel jeopolitik dengeleri sarsarken, uluslararası toplumda yankı buldu. İsrail'in Afrika Boynuzu'ndaki bu gizli angajmanı, bölgedeki güç mücadelesine yeni bir boyut kazandırdı.
Gizli İşbirliğinin Boyutları
Katz, yaptığı resmi açıklamada, Somaliland ile işbirliğinin askeri istihbarat paylaşımı, terörle mücadele ve deniz güvenliği gibi alanları kapsadığını belirtti. İsrail'in, Kızıldeniz ve Aden Körfezi'ndeki stratejik çıkarları doğrultusunda Somaliland'ı önemli bir ortak olarak gördüğü ifade ediliyor. Katz, "Uzun yıllardır Somaliland ile ortak çıkarlarımız doğrultusunda gizli operasyonlar yürütüyoruz. Bu işbirliği, bölgesel istikrar ve güvenlik için hayati önem taşıyor" dedi.
Somaliland'ın Statüsü ve Tepkiler
1991 yılında Somali'den bağımsızlığını ilan eden Somaliland, uluslararası alanda tanınmamakla birlikte, istikrarlı yapısı ve kendi kendini yöneten kurumlarıyla dikkat çekiyor. İsrail'in bu açıklaması, Somali Federal Hükümeti'nden sert tepki çekti. Somali Dışişleri Bakanlığı, "İsrail'in Somaliland ile işbirliği, Somali'nin egemenliğine açık bir müdahaledir. Bu tür gizli operasyonlar bölgesel barışı tehdit etmektedir" açıklamasında bulundu. Öte yandan, bazı analistler, İsrail'in bu hamlesinin, bölgede nüfuz alanı oluşturma çabası olarak değerlendiriyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Uzmanlar, İsrail-Somaliland işbirliğinin, İran ve Türkiye gibi bölge ülkelerinin Somali'deki varlığına karşı bir denge unsuru olarak görülebileceğini belirtiyor. Ayrıca, İsrail'in Afrika Boynuzu'ndaki bu varlığı, Kızıldeniz ticaret yollarının güvenliği açısından kritik. Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği ise konuya temkinli yaklaşıyor. BM sözcüsü, "Bölgedeki tüm aktörlerin egemenliğe saygılı ve şeffaf bir tutum sergilemesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Gelecek Senaryoları
İsrail'in bu itirafı, Somaliland'ın uluslararası tanınma sürecine ivme kazandırabilir. Bazı Batılı ülkelerin, İsrail'in ardından Somaliland ile ilişkilerini normalleştirme yoluna gitmesi bekleniyor. Ancak, Somali yönetimi ve müttefiklerinin bu duruma karşı diplomatik ve askeri önlemler alabileceği belirtiliyor. Bölge, önümüzdeki dönemde yeni bir güç dengesine sahne olabilir.
İsrail'in Somaliland ile yıllardır süren gizli işbirliğini ifşa etmesi, uluslararası hukuk ve egemenlik ilkeleri çerçevesinde tartışmalara neden oldu. Bir yandan realist politika anlayışıyla devletler çıkarları doğrultusunda hareket ederken, diğer yandan tanınmayan bir yapıyla yapılan bu tür angajmanlar, diplomatik normları zorluyor. Bölgede kalıcı barış ve istikrarın sağlanması için taraflar arasında kapsayıcı bir diyalog sürecinin başlatılması elzem görünüyor.
