İsrail Çevre Koruma Bakanlığı, aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in Filistinli mahkumların tutulduğu hapishanelerin çevresine timsah dolu hendekler kazılması planına onay verdi. Bu karar, uluslararası toplumda büyük tepkiye yol açarken, insan hakları örgütleri uygulamayı 'barbarca' olarak nitelendirdi. İsrail yönetimi, gerekçe olarak mahkumların kaçışını engellemeyi ve cezaevi güvenliğini artırmayı gösteriyor.
Timsahlı hendek planı nasıl ortaya çıktı?
Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, yıllardır Filistinli mahkumlara yönelik sert politikalarıyla biliniyor. Bakanlık kaynaklarına göre, Ben-Gvir, İsrail hapishanelerinde yaşanan kaçış girişimlerine karşı 'caydırıcı' bir önlem olarak timsahlı hendek fikrini öne sürdü. İsrail Çevre Koruma Bakanlığı, yaptığı çevresel etki değerlendirmesinde, timsahların doğal yaşam alanlarından uzakta tutulması halinde çevreye zarar vermeyeceğini savundu. Ancak hayvan hakları dernekleri, timsahların sıkışık ve sağlıksız koşullarda tutulmasının hayvan refahını ihlal edeceğini belirtti.
Tepkiler ve uluslararası boyut
Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, İsrail'in bu planını kınadı. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, yaptığı yazılı açıklamada, 'Mahkumlara yönelik bu tür bir uygulama, işkence ve kötü muamele yasağını açıkça ihlal etmektedir' ifadelerini kullandı. Filistin yönetimi, konuyu Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taşıyacağını duyurdu. İsrail içinde de bu karara tepkiler var; muhalefet partileri, Ben-Gvir'in 'akıl dışı' önerisini eleştirirken, insan hakları grupları İsrail Yüksek Mahkemesi'ne başvuru yapmaya hazırlandığını açıkladı.
İsrail'in bu hamlesi, daha önce Gazze'de uyguladığı 'demir kubbe' ve sınır duvarları gibi güvenlik politikalarının bir parçası olarak görülse de, uluslararası toplumda itibar kaybına neden oluyor. Uzmanlar, timsah kullanımının hem etik hem de pratik açıdan sorunlu olduğunu, çünkü timsahların kontrol edilmesinin zor olduğunu ve kaçış durumunda sivil halk için risk oluşturabileceğini vurguluyor.
İsrail hapishanelerinde halen 5 bini aşkın Filistinli mahkum bulunuyor. Bunlar arasında çocuklar ve idari gözaltındaki kişiler de yer alıyor. Ben-Gvir'in daha önce idam cezalarının yeniden uygulanması ve Filistinli ailelerin evlerinin yıkılması gibi radikal önerileri olmuştu. Timsahlı hendek planının ne zaman hayata geçirileceği henüz netlik kazanmazken, uygulamanın önümüzdeki aylarda pilot bölge olarak seçilen bir hapishanede test edilmesi bekleniyor.
Konunun önümüzdeki günlerde İsrail Yüksek Mahkemesi'nde ve uluslararası platformlarda daha fazla tartışılması bekleniyor. İsrail yönetiminin bu tür yöntemlere başvurması, Filistin sorununa askeri ve baskıcı çözüm arayışının bir yansıması olarak değerlendirilmeli. Kalıcı barışın tesis edilebilmesi için insan haklarına saygılı, diyaloğa dayalı politikaların önemi bir kez daha ortaya çıkıyor.
