İsrail'in Lübnan'a düzenlediği hava saldırıları, ABD ile İran arasında devam eden nükleer müzakereleri tehlikeye attı. Saldırı, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun Tahran yönetimine yönelik son diyalog sinyallerine rağmen gerçekleşirken, İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada 'müzakereler durabilir' uyarısı yapıldı.
Saldırının zamanlaması dikkat çekiyor
ABD Başkanı Donald Trump, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, 'Anlaşmaya yaklaştığımız bu özel günde saldırı olmamalıydı. Neden böyle kahrolası bir saldırı düzenlemek zorunda kaldı ki? Çok sinir bozucu' ifadelerini kullandı. Trump'ın bu sözleri, Beyaz Saray'ın İsrail'in askeri harekatından haberdar olmadığı veya en azından operasyonun zamanlamasını onaylamadığı yönünde yorumlandı.
İran'dan ABD'ye net mesaj
İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'Bu tür provokasyonlar diyalog ortamını zehirler. Eğer ABD samimiyse, müttefiklerini kontrol altına almalıdır' dedi. İranlı yetkililer, İsrail'in eylemlerinin ABD'nin bölgedeki politikalarıyla çeliştiğini ve müzakerelerin devamı için Washington'un daha somut adımlar atması gerektiğini vurguladı.
Bölgesel dengeler sarsılıyor
Uzmanlar, İsrail'in Lübnan saldırısının sadece ABD-İran görüşmelerini değil, aynı zamanda Doğu Akdeniz'deki enerji rekabetini ve Lübnan'ın iç siyasal dinamiklerini de etkileyeceğini belirtiyor. Lübnan Başbakanı Hassan Diab, saldırıyı kınayarak 'ulusal egemenliğe açık bir ihlal' olarak nitelendirdi. Hizbullah ise 'misilleme hakkını saklı tuttuğunu' duyurdu.
ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan henüz resmi bir açıklama gelmezken, Pompeo'nun İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile telefon görüşmesi yaptığı öğrenildi. Görüşmede, saldırının nükleer anlaşma sürecine gölge düşürmemesi için iki ülkenin koordinasyon içinde hareket etmesi gerektiği vurgulandı.
Ekonomik etkileri de tartışılıyor
Olayın ardından petrol fiyatlarında kısa süreli bir artış yaşandı. Analistler, İran yaptırımlarının hafifletilmesi durumunda küresel enerji arzına sağlayacağı katkının bu tür gerginliklerle yeniden ertelenebileceği uyarısında bulunuyor. Borsalar ise gelişmeleri temkinli karşılarken, dolar endeksi yatay seyrediyor.
Bağımsız değerlendirmeler, İsrail'in bu hamlesinin ABD'nin Ortadoğu politikasındaki zayıflığı gösterdiği ve iki ülke arasında daha önce görülmemiş bir kopuş ihtimalini gündeme getirdiği yönünde. Nükleer müzakerelerin kaderi, önümüzdeki günlerde atılacak diplomatik adımlara bağlı görünüyor.
