İsrail ordusunun iki numaralı ismi, Genelkurmay Başkan Yardımcısı Tamir Yadai, Gazze Şeridi'nde yürütülen saldırılarda iki yıl içinde 70 binden fazla kişinin öldürüldüğünü itiraf etti. Yadai, bu rakamı 'teröristleri etkisiz hale getirme' olarak tanımlarken, sivil kayıplara ilişkin herhangi bir ayrım yapmaması uluslararası kamuoyunda büyük tepki çekti. İsrail ordusu tarihinin en kanlı operasyonlarından biri olarak kayıtlara geçen bu süreçte, Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri defalarca ateşkes çağrısı yapmıştı.
Yadai'nin 'zafer' sözleri infial yarattı
Tamir Yadai, askeri bir törende yaptığı konuşmada, 'Gazze'de 70 binden fazla teröristi etkisiz hale getirdik, bu büyük bir zaferdir' ifadelerini kullandı. Yadai'nin bu sözleri, özellikle sivil kayıpların boyutuna ilişkin uluslararası endişeleri yeniden alevlendirdi. İsrail ordusu, operasyonların başından beri sivil kayıpları 'terörist' olarak sınıflandırmakla eleştiriliyor. İnsan hakları örgütleri, ölenlerin çoğunun kadın ve çocuk olduğunu vurguluyor. Yadai'nin konuşması, İsrail medyasında geniş yer bulurken, uluslararası basında 'soykırım itirafı' olarak yorumlandı.
Gazze'de insani felaket derinleşiyor
Gazze Şeridi'nde iki yıldır süren İsrail saldırıları, bölgeyi insani felaketin eşiğine getirdi. BM verilerine göre, 2,3 milyon nüfuslu Gazze'de 1,9 milyon kişi yerinden edildi, yüz binlerce ev yıkıldı. Sağlık sistemi çökerken, temiz su ve gıdaya erişim neredeyse imkansız hale geldi. Uluslararası Ceza Mahkemesi, İsrail'in savaş suçları işleyip işlemediğini soruşturuyor. Yadai'nin itirafı, bu soruşturmada delil olarak kullanılabilecek nitelikte. İsrail hükümeti ise operasyonların Hamas'ı yok etmek için gerekli olduğunu savunuyor.
Öte yandan, İsrail ordusu kayıplara ilişkin rakamları ilk kez bir üst düzey komutanın ağzından bu netlikte duyuldu. Daha önceki açıklamalarda 'binlerce terörist öldürüldü' denilirken, Yadai'nin 70 bin rakamı dikkat çekti. Bu sayı, Gazze'deki toplam nüfusun yüzde 3'üne tekabül ediyor. Uzmanlar, bu oranın sistematik bir yok etme politikasının göstergesi olduğunu belirtiyor.
Uluslararası tepkiler ve bağımsız değerlendirme
İsrail'in bu itirafı, uluslararası toplumda büyük yankı uyandırdı. Arap Birliği, İsrail'i 'soykırım yapmakla' suçlarken, ABD ve AB ülkeleri temkinli açıklamalar yaptı. İsrail'in en yakın müttefiki ABD bile, sivil kayıpların azaltılması çağrısını yineledi. Ancak bu çağrıların İsrail'in politikalarını değiştirmediği görülüyor. Yadai'nin 'zafer' söylemi, askeri hedeflere ulaşıldığı anlamına gelse de, bölgede kalıcı barış için diplomatik çözümün kaçınılmaz olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Bağımsız gözlemciler, bu tür itirafların uluslararası hukuk önünde hesap verilebilirliği artırabileceğini, ancak siyasi iradenin olmadığı bir ortamda cezai yaptırımların zor olduğunu vurguluyor. Gazze'de akan kanın durması için acil ateşkes ve barış görüşmelerinin başlaması gerekiyor.
