İsrail basını, Tel Aviv ve Beyrut yönetimlerinin yürüttüğü doğrudan müzakerelerin İtalya'nın başkenti Roma'daki 6. turunda, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki iki pilot bölgeden çekilmesi konusunda mutabakata varıldığını duyurdu. Bu gelişme, uzun süredir devam eden sınır gerginliklerinde somut bir ilerleme olarak değerlendiriliyor. Tarafların müzakere masasında anlaştığı iki bölgenin coğrafi konumu ve stratejik önemi, bölgesel dengeler açısından kritik.
Roma Müzakerelerinde Varılan Mutabakat
İsrail medyasında yer alan haberlere göre, Roma'daki görüşmelerde Lübnan'a ait olduğu iddia edilen 13 km karelik tartışmalı alandan İsrail'in çekilmesi için bir yol haritası belirlendi. Müzakerelerde, İsrail'in kontrolündeki iki pilot bölgenin belirlenmesi ve bu bölgelerden kademeli olarak çekilme takvimi üzerinde anlaşmaya varıldı. Çekilmenin ardından bölgede Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü'nün (UNIFIL) denetiminde güvenlik düzenlemeleri yapılması planlanıyor. İsrail Başbakanlık Ofisi'nden konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama gelmezken, Lübnan hükümeti mutabakatı 'olumlu bir adım' olarak nitelendirdi.
Bölgesel Dinamikler ve Tepkiler
Lübnan'ın güneyinde İsrail işgali altındaki Şeba Çiftlikleri ve Kafr Şuba Tepeleri, uzun yıllardır iki ülke arasında gerginlik kaynağı olmayı sürdürüyor. İsrail'in çekileceği iki pilot bölgenin, bu tartışmalı alanlardan seçildiği bildiriliyor. Bölgedeki BM yetkilileri, bu çekilmenin Lübnan'ın egemenliğini güçlendireceğini ve iki ülke arasında kalıcı bir barış anlaşmasının önünü açabileceğini belirtiyor. Öte yandan, Hizbullah'ın da dahil olduğu Lübnanlı bazı gruplar, çekilmenin kapsamını yetersiz bularak protesto gösterileri düzenledi. İsrail'de ise bazı sağcı partiler, hükümetin 'güvenlik riski' aldığını savunarak karara tepki gösterdi.
Müzakere sürecinde ABD ve Fransa'nın arabuluculuğu dikkat çekiyor. Her iki ülke, Doğu Akdeniz'de istikrarın sağlanması için tarafları diyalogda kalmaya teşvik ediyor. Uzmanlar, bu çekilmenin, İsrail ile Lübnan arasındaki deniz sınırı anlaşmazlığının çözümüne de katkı sağlayabileceği görüşünde. Ancak, 2006'daki savaştan bu yana en kapsamlı mutabakat olarak görülen bu adımın, uygulamada birçok teknik ve siyasi engelle karşılaşabileceği ifade ediliyor.
Bölgedeki gelişmeleri yakından takip eden analistlere göre, İsrail'in çekilme kararı, uluslararası baskılar ve Lübnan'ın iç siyasi konjonktürü ile ilişkilendiriliyor. Özellikle Lübnan'ın yaşadığı ekonomik kriz ve İran'ın bölgedeki etkisinin azaltılmasına yönelik çabalar, İsrail'in elini güçlendiren faktörler arasında sayılıyor. Bununla birlikte, çekilme sürecinin başarıya ulaşabilmesi için tarafların güven artırıcı önlemlere bağlı kalması ve uluslararası toplumun desteğini sürdürmesi gerekiyor.
