İsrail yönetimi, Lübnan'ın güneyindeki iki stratejik pilot bölgeden ordusunu çekme işlemini erteleme kararı aldı. Kararın gerekçesi olarak Beyrut yönetimiyle ortak bir denetim mekanizması üzerinde henüz anlaşmaya varılamaması gösterildi. Bu gelişme, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararıyla belirlenen ateşkes koşullarının uygulanması sürecinde yeni bir gecikme anlamına geliyor. İsrail güçleri, 2006 savaşından bu yana Lübnan sınırındaki bu bölgelerde varlığını sürdürüyordu.
Pilot bölgelerdeki askeri varlık
İsrail'in çekilmeyi ertelediği pilot bölgeler, Lübnan'ın güneyinde yer alan ve stratejik öneme sahip iki nokta olarak biliniyor. Bu bölgeler, geçmişte Hizbullah'ın İsrail'e yönelik saldırılarında kullandığı güzergahlar üzerinde bulunuyor. İsrail ordusu, 2006 savaşının ardından BM Geçici Gücü'nün (UNIFIL) denetiminde bu alanlardan çekilmeyi kabul etmiş ancak tam anlamıyla çekilme gerçekleşmemişti. Şimdi ise Tel Aviv yönetimi, Beyrut'la ortak bir denetim mekanizması kurulana kadar askerlerini bu bölgelerde tutacağını açıkladı. İsrail Savunma Kuvvetleri'nden yapılan yazılı açıklamada, "Lübnan ordusuyla koordinasyon sağlanana kadar mevcut pozisyonlarımızı koruyacağız" ifadelerine yer verildi.
Lübnan'dan tepki ve uluslararası boyut
Lübnan hükümeti, İsrail'in çekilmeyi erteleme kararına sert tepki gösterdi. Beyrut yönetimi, bu kararın BM kararlarının ihlali olduğunu ve egemenliklerine saygısızlık anlamına geldiğini belirtti. Lübnan Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "İsrail'in bu tutumu, uluslararası hukuka ve 1701 sayılı karara aykırıdır. Lübnan, topraklarının işgal altında kalmasına müsaade etmeyecektir" denildi. Öte yandan, Birleşmiş Milletler ve ABD gibi uluslararası aktörler de tarafları itidale çağırdı. BM Genel Sekreteri António Guterres, taraflara 1701 sayılı kararın tam olarak uygulanması çağrısında bulundu. ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuyla ilgili olarak, "İsrail ve Lübnan'ın diyalog yoluyla sorunu çözmesi gerektiğini" vurguladı.
Bölgesel gerilim ve gelecek perspektifi
İsrail'in Lübnan sınırındaki varlığı, bölgedeki hassas dengeleri etkileyen önemli bir faktör olmaya devam ediyor. İran destekli Hizbullah, İsrail'in çekilmeyi ertelemesini "işgalin sürmesi" olarak nitelendirirken, bir yandan da diplomatik çözüm arayışları sürüyor. Uzmanlar, ateşkesin kalıcı olması için tarafların güven artırıcı önlemlere ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. İsrail'in bu hamlesi, aynı zamanda iç siyasetinde de tartışmalara yol açtı. Muhalefet, hükümeti Lübnan'la ilişkilerde net bir strateji izlememekle eleştirirken, koalisyon ortakları kararı savundu. Önümüzdeki dönemde taraflar arasında yeni bir müzakere sürecinin başlaması beklenirken, BM ve ABD'nin arabuluculuk çabaları da yoğunlaşabilir.
Lübnan-İsrail arasındaki bu gerginlik, 2020'de deniz sınırı anlaşmazlığının çözülmesinin ardından kara sınırında da benzer bir diyaloğun gerekliliğini ortaya koyuyor. İsrail'in çekilmeyi erteleme kararı, iki ülke arasında henüz resmi barış anlaşması bulunmadığı için daha da karmaşık bir hal alıyor. Bölgesel güçler ve uluslararası toplumun tarafları uzlaşmaya teşvik etmesi, kalıcı bir çözüm için kritik önem taşıyor.
