Filistinli yetkililer, İsrail yönetiminin işgal altındaki El Halil kentinde bulunan Harem-i İbrahim Camisi'ni tamamen sinagoga dönüştürmek için yeni adımlar attığını bildirdi. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan ve dört peygamberin kabrine ev sahipliği yapan kutsal mabede yönelik son hamleler, bölgede tansiyonu yükseltti. El Halil Valiliği'nden yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in cami içindeki İbrahim, İshak, Yakup ve Yusuf peygamberlere ait türbelerin bulunduğu alanı sinagoga çevirmek için fiziki düzenlemelere başladığı belirtildi.
Planın ayrıntıları
Filistinli yetkililere göre, İsrail güçleri Harem-i İbrahim Camisi'nin doğu ve kuzey girişlerine yeni güvenlik noktaları yerleştirdi. Ayrıca caminin içindeki ibadet alanlarının fiziki olarak bölünmesi ve Müslümanlara ayrılan bölümün daraltılması için çalışmalar yürütülüyor. El Halil Valisi Cabir el-Bakr, "İsrail, Harem-i İbrahim'i tamamen Yahudileştirmek istiyor. Bu, sadece dini bir yapıya değil, aynı zamanda bir dünya mirasına yönelik bir saldırıdır" dedi.
İsrail basınında çıkan haberlere göre, hükümet cami içinde daha önce kısıtlı olan Yahudi ibadetine izin verilen alanı genişletmeyi ve Müslümanların erişimini sınırlandırmayı planlıyor. Planın ilk aşamasında, caminin güneybatı köşesinde bulunan ve Hz. İbrahim'in kabri olarak kabul edilen türbenin etrafına bir sinagog inşa edilmesi öngörülüyor.
Tarihi ve dini önemi
Harem-i İbrahim Camisi, Müslümanlar ve Yahudiler için büyük önem taşıyor. İnanca göre, Hz. İbrahim, Hz. İshak, Hz. Yakup ve Hz. Yusuf'un kabirleri burada bulunuyor. Müslümanlar için Mescid-i Aksa ve Mescid-i Haram'dan sonra en kutsal üçüncü cami olarak kabul edilen yapı, Yahudiler için de Ma'arat HaMachpela (Atalar Mağarası) olarak biliniyor. 1994 yılında bir Yahudi yerleşimcinin camide 29 Filistinliyi öldürmesinin ardından, yapı ikiye bölünmüş ve Müslümanlar ile Yahudiler için ayrı ibadet saatleri belirlenmişti.
UNESCO, 2017 yılında Harem-i İbrahim Camisi'ni Dünya Mirası Listesi'ne almış ve Filistin topraklarında bir anıt olarak tanımıştı. Ancak İsrail, bu kararı tanımadığını defalarca açıklamıştı. El Halil kent merkezinde yaşayan yaklaşık 200 bin Filistinli, cami etrafındaki yerleşimler nedeniyle sürekli kısıtlamalarla karşı karşıya.
Filistin Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in hamlelerini kınayarak uluslararası topluma müdahale çağrısı yaptı. Bakanlık, "Harem-i İbrahim'in statüsünü değiştirme girişimleri, uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler kararlarının açık ihlalidir" açıklamasında bulundu.
İsrail makamları ise konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Ancak bazı sağcı milletvekilleri, camideki Yahudi varlığının artırılması yönünde çağrılar yapıyor. Kudüs İbrani Üniversitesi'nden tarihçi Prof. Daniel Schwartz, "Harem-i İbrahim, iki din için de simgesel bir öneme sahip. Burada yapılacak her değişiklik, bölgedeki gerginliği artıracaktır" değerlendirmesinde bulundu.
