İsrail'in Gazze Şeridi'nde sürdürdüğü askeri operasyonlar sırasında, Filistinli sivil ve militanların “gözaltı” adı altında kaçırıldığı yönündeki iddialar giderek artıyor. Görgü tanıkları ve insan hakları örgütleri, bu uygulamaların uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirtirken, dünyanın sessizliği bölgesel aktörlerin elini rahatlatıyor. Gazze'nin kuzey kesiminde İsrail askerlerinin ev ev arama yaptığı, bazı kişileri sorgusuz sualsiz alıp götürdüğü bildiriliyor.
Kaçırılma veya gözaltı ayrımı
Filistin Kayıp Kişiler Birimi, 7 Ekim'den bu yana yüzlerce Filistinlinin İsrail güçleri tarafından alıkonulduğunu, ancak resmi kayıtlara geçmeyen “kayıp” vakalarının olduğunu açıkladı. Raporda, alıkonulanların bir kısmının sorgulanmak üzere İsrail içindeki tesislere götürüldüğü, bir kısmının ise akıbetinin belirsiz olduğu ifade edildi. Aileler, sevdiklerinin nerede olduğunu öğrenmek için günlerce beklediklerini ancak İsrail makamlarından herhangi bir bilgi alamadıklarını söylüyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu durumun “keyfi gözaltı” ve “zorla kaybetme” olarak nitelendirilebileceğini vurguladı.
Bölgesel ve küresel bağlam
İsrail'in bu uygulamaları, uluslararası toplumun Gazze'deki insani krize görece sessiz kalmasıyla aynı döneme denk geliyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin ateşkes çağrılarına rağmen, ABD'nin vetosu ve Avrupa ülkelerinin bölünmüş tavrı nedeniyle bağlayıcı bir kararın alınmaması, İsrail'in operasyonlarına devam etmesine olanak tanıyor. Öte yandan Mısır, Katar gibi aktörler arabuluculuk çabalarını sürdürürken, bölgesel jeopolitik dengeler de savaşın uzamasına katkıda bulunuyor. Uzmanlar, bu durumun Filistinli sivilleri daha savunmasız hale getirdiğini belirtiyor.
Son olarak, İsrail ordusu, gözaltı iddialarını reddederek tüm operasyonların uluslararası hukuka uygun olduğunu savundu. Ancak bağımsız gözlemciler, bu açıklamaların yeterli bulunmadığını ve bağımsız bir soruşturma gerektiğini ifade ediyor. Gazze'de yaşananlar, yalnızca bir çatışma değil, aynı zamanda insan hakları hukukunun sistematik ihlali olarak kayıtlara geçiyor.